"Δεν είναι δόκιμοι, κοπέλες είναι σου λέω!" Και όμως...

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ BLOG ΚΑΠΕΤΑΝΙΣΣΕΣ



Τέλος του 2005 με ένα κόμπο στο λαιμό αν επιτέλους θα βρούμε εταιρία να μπαρκάρουμε κι εμείς. Τρεις κοπέλες που απεγνωσμένα έψαχναν βαπόρι να μπαρκάρουν, δύσκολο πράγμα και ιδίως αν έχουν βλέψεις για ποντοπόρα.

Συναντηθήκαμε στις 8 το πρωί έξω από τον ηλεκτρικό να ξεκινήσει η περιοδεία μας... Τι ακούσαν τα αφτιά μας εκείνο το πρωινό στον Πειραιά; Πόσες πόρτες δεν βρήκαμε κλειστές...

Θυμάμαι που περάσαμε την είσοδο μίας ναυτιλιακής εταιρίας με σκοπό να πάμε στο τμήμα των πληρωμάτων να ζητήσουμε δουλειά. Στα πέντε βήματα που κάναμε μας σταμάτησε ο θυρωρός.

-Τι θα θέλατε;(μας ρώτησε)

-Δόκιμοι είμαστε, θα θέλαμε να μιλήσουμε με τον υπεύθυνο πληρωμάτων.

-Μισό λεπτάκι κορίτσια.

Περιμέναμε λοιπόν κι εμείς ντυμένες με τα "καλά" μας στον προθάλαμο του μεγάρου.
Πιάνει το τηλέφωνο και μιλάει με κάποιον (προφανώς τον υπεύθυνο των πληρωμάτων):

-Έλα, έχουν έρθει κάτι κοπέλες εδώ και θέλουν να πάνε στα πληρώματα... Για δόκιμοι λένε... Όχι σου λέω, κοπέλες είναι, στα πληρώματα θέλουν να πάνε... Δεν είναι δόκιμοι σου λέω, κοπέλες είναι!

Το τηλέφωνο έκλεισε, ο θυρωρός γύρισε στο μέρος που στεκόμαστε και μας είπε χαμογελαστός:
-Λυπάμαι κορίτσια, μου είπαν ότι δεν δεχόμαστε αιτήσεις απο κοπέλες.

Τι σφαλιάρα ήταν αυτη; Από πού μας ήρθε; Μας πιάσαν κάτι γέλια στην μέση του δρόμου... Ακόμα γελάμε όταν θυμηθούμε την ιστορία αυτή! "Κοπέλες είναι σου λέω, όχι δόκιμοι!"

Κι όμως συνεχίσαμε, χτυπήσαμε και άλλες πόρτες και ακούσμε πολλές τέτοιες ατάκες. Απτόητες εμείς, αποφασισμένες να βρούμε εταιρία... Γύρισα κατά τις 7 το απόγευμα σπίτι μου, έχοντας γράψει πολλά χιλιόμετρα, κατάκοπη, πεινασμένη και διψασμένη.Δεν το έβαλα κάτω όμως και εταιρία βρήκα!

Πέρασε ο καιρός, έφυγα για το πρώτο μου μπάρκο! Έκει έμαθα πολλά όπως: πως να κάνω ματσακόνι (είχα το δικό μου ματσακόνι, καλό ξύλο, βαρυ εργαλείο, πέταγε σπίθες και δεν ήθελε ακόνισμα στον τροχό!), έμάθα τι είναι η μάπα (σφουγγαρίστρα την έλεγε η μαμά μου), πώς πίνει τον καφέ του ο καπετάνιος (και φυσικά δεν τον έκανα ποτέ όπως ήθελε, αν ήθελε καφέ να εφτιαχνέ μόνος του δεν είχα μπαρκάρει καφετζής), πως πιάνουν το πινέλο και βάφουν, να φτιάχνω μπογιές, να δίνω δουλειά στους ναύτες, να μαζεύω τα τρεξίματα από λάδια, να πιάνω το στουπί και το πανί και να κατεβαίνω στις σεντίνες για λαδάκια, να διορθώνω στους χάρτες... Δεν έχω παράπονο!

Έκανα τα πάντα εκέι! Τι θέλεις; Γέφυρα, κουβέρτα; Δεν άφησα τίποτα στην τύχη του! Στα πάντα ήμουν μέσα! Τους τρέλανα στις ερωτήσεις... Έψαξα, έμαθα! Είδα την διαφορά άντρα δοκιμου και γυναίκας δόκιμου, ή μάλλον τις διαφορές.

Δεν φοβήθηκα να λερώσω τα χέρια μου, υπήρξαν φορές που δεν φαινόταν ούτε για αστείο το μπλέ της φορμας μου γιατί είχε γίνει μαύρη από το πετρέλαιο, ακόμα και το πρόσωπό μου ήταν γεμάτο πετρέλαιο. Ο άντρας δόκιμος όμως σιχαινόταν να λερώσει τα χέρια του με πετρέλαιο... Δούλεψα σαν σκύλος σε αυτό το βαπόρι, αλλα πάντα ήμουν η "μικρή", ενω ο άντρας δόκιμος ήταν πάντα ο άντρας δόκιμος! Δεν είναι κοπέλα, είναι δόκιμος! Έτσι όμως ήταν πάντα και όσο κι αν γκρινιάζω δεν αλλάζει!

Ένας άντρας στο βαπόρι δεν έχει να αποδείξει τίποτα, ενώ μια κοπέλα πρέπει να αποδείξει με έργα ότι δεν μπάρκαρε για τουρισμό. Ότι μπάρκαρε για να δουλέψει όπως δεν έχει δουλέψει πότε κανένας τους, ότι ήρθε για να κλέψει γνώσεις και όχι καρδιές.

Έχω διαλέξει να κρατάω μόνο τα καλά στην ζωή μου, από τα άσχημα κρατάω μόνο τις διδαχές που μου προσφέραν!
_____________

ΣΧΟΛΙΟ

Το άρθρο είναι του νέου μέλους του blog ΚΑΠΕΤΑΝΙΣΣΕΣ, της A.M. Που είναι κοπέλα αλλά είναι και δόκιμος, δόκιμος Πλοίαρχος.

Είναι πράγματι κρίμα που εκεί κάτω, στην Ακτή Μιαούλη, 30 ολόκληρα χρόνια μετά το άνοιγμα των σχολών Εμποροπλοιάρχων για τις γυναίκες της χώρας μας, εξακολουθούν να τα χάνουν όταν μια γυναίκα δηλώσει "ναυτικός". Τι στο καλό πια; Γυναίκες υπουργούς έχει πλέον η χώρα, πρόεδρο Βουλής, αρχηγούς κομμάτων... κι αφήστε πια τις αστυνομικίνες, τις πιλότους, τις οδηγούς ταξί και λεωφορείων και μετρό... και τόσες άλλες γυναίκες που επάξια στελεχώνουν θέσεις που κάποτε αποτελούσαν "αντρικά οχυρά".

Κι ακόμη αφήστε που η χώρα αυτή χρωστά τη λευτεριά της και σε γυναίκες καπετάνισσες, τη θρυλική Μπουμπουλίνα, τη Μαντώ Μαυρογένους, την άγνωστη στους πολλούς Δόμνα Βισβίζη.

Γιατί πια τέτοια "δυσλεξία" μπροστά στα κορίτσια που δηλώνουν ότι αγαπούν τη θάλασσα και θέλουν να την ταξιδέψουν; 25 κοπέλες σήμερα φοιτούν στο τρίτο έτος του Ασπροπύργου, στη σχολή Πλοιάρχων αλλά και στη σχολή Μηχανικών. Και αρκετές ακόμη φοιτούν σε άλλες σχολές της χώρας. Και πολύ περισσότερες έχουν αποφοιτήσει στα 30 χρόνια που η Πολιτεία έδωσε το δικαίωμα και επίσημα στη γυναίκα να διαπρέπει ως αξιωματικός εμπορικού ναυτικού. Καιρός λοιπόν να το πάρουν όλοι απόφαση πως τα καράβια δεν είναι ανδροκρατούμενο κάστρο. Έχουν θέση και οι γυναίκες στη θάλασσα. Και έχουν και τη θέληση να την κρατήσουν και να την τιμήσουν.

"Τα σπίτια του Κωστή Παλαμά" - Αφιέρωμα στα 65 χρόνια από το θάνατό του

Παλαμάς σήμερα. Πώς να ξεχάσεις;

Ώρα 3 και 20, ξημέρωνε Σάββατο, 27 Φλεβάρη, στη σκλαβωμένη Αθήνα του 1943. Στο τελευταίο σπίτι της ζωή του, στην οδό Περιάνδρου 5, στην Πλάκα.



Κι έφυγε το νέο αστραπή από στόμα σε στόμα... Πέθανε ο ποιητής. Ο εθνικός ποιητής της νεώτερης Ελλάδας. Αυτός που άστραψε το προαιώνιο φως της στους αιώνες:

« Αρχαίο πνεύμα αθάνατο, αγνέ Πατέρα
του ωραίου, του μεγάλου και τ' αληθινού.
Κατέβα φανερώσου κι άστραψε εδώ πέρα
στη δόξα της δικής σου γης και τ' ουρανού.

Στο δρόμο και στο πάλεμα και στο λιθάρι,
στων ευγενών αγώνων λάμψε την ορμή
και με το αμάραντο στεφάνωσε κλωνάρι
και σιδερένιο πλάσε και άξιο το κορμί.

Κάμποι βουνά και θάλασσα φέγγουνε μαζί σου
σαν ένας λευκοπόρφυρος μέγας ναός
και τρέχει στον ναό εδώ προσκυνητής σου,
αρχαίο πνεύμα αθάνατο κάθε λαός. »

Ο Παλαμάς δεν έζησε όλα τα χρόνια του στο σπίτι της οδού Περιάνδρου. Έζησε τα τελευταία του. Κι εδώ συναντήθηκε με το θάνατο. Λύτρωση ήταν ο θάνατος για τον Παλαμά. Λίγο να σκύψεις στα γεγονότα της ζωής του το νιώθεις... Εκείνο το Φλεβάρη, του '43, ο Παλαμάς κήδευσε την αγαπημένη σύντροφο της ζωής του. Άντεξε λιγότερο από είκοσι μέρες την απουσία της. Της Μαρίας του... Της Μαρίας Βάλβη. Της μητέρας των τριών παιδιών τους, του Λέανδρου και του μικρούλη Άλκη:

αρχείο Σαραντάκου

Ο ποιητής και η κόρη του η Ναυσικά και ο Λέανδρος και η Μαρία του... Ο Άλκης δεν είναι εδώ. Ο Άλκης έφυγε νωρίς. Θρυμματίζοντας την ψυχή του πατέρα του σε μυριάδες δάκρυα - διαμαντόπετρες, περιδέραιο αιώνιο στον πρόωρο χαμό κάθε μικρού και άγουρου:

Μήτε μὲ τὸ σίδερο,
Μήτε μὲ τὸ χρυσάφι,
Μήτε μὲ τὰ χρώματα
Ποὺ σπέρνουν οἱ ζωγράφοι

Μήτε μὲ τὰ μάρμαρα
Τὰ τεχνοσκαλισμένα·
Τὸ σπιτάκι σου ἔπλασα
Παντοτινὸ γιὰ σένα

Μόνο μὲ τοῦ πνεύματος
Τὰ μάγια! Σοῦ τὸ ὑψώνω
Σ᾿ ἕνα τόπον ἄϋλον,
Ἀπείραχτο ἀπ᾿ τὸ χρόνο.

Μ᾿ ὅλα μου τὰ δάκρυα
Καὶ μὲ τὸ αἷμα μου ὅλο
Τοῦ ἔχτισα τὰ θέμελα,
Τοῦ σκέπασα τὸ θόλο

Κι ἂ φοβᾶσαι, ἀγάπη μου,
Νὰ μένῃς μοναχό σου,
Κάλεσε καὶ κράτησε
Μέσα στ᾿ ἀρχοντικό σου

Ὅλα τὰ ἐρωτόπλαστα
Καθὼς ἐσὺ βλάσταρια
Π᾿ ἄνθισαν κι ἀπόσβυσαν,
Μιᾶς χρυσαυγῆς καμάρια!


ΠΗΓΗ: ΕΔΩ

Φεβρουάριος ήταν και τότε. Του 1998:

Ένα άλλο θλιβερό γεγονός που βύθισε σε βαθιά θλίψη τον Παλαμά ήταν ο θάνατος του πολύκλαυστου αγαπημένου του αγοριού, του Άλκη.

Όσες ημέρες βρισκόταν στον «Ευαγγελισμό» κοντά στο άρρωστο παιδί του, που λέγεται ότι είχε όγκο στο κεφάλι, τόση ήταν η οδύνη του, που ο Χίος ποιητής Λάμπρος Πορφύρας, φιλολογικό ψευδώνυμο του Δημητρίου Σύψωμου, έγραφε σε επιστολές του στον Κώστα Χατζόπουλο που βρισκόταν στη Φινλανδία: «Σπεύσον, χάνομεν τον Παλαμάν». Η βαθιά οδύνη του για τον θάνατο του Άλκη υπήρξεν ίσως η αιτία που έγραψε το αριστούργημά του, «Ο Τάφος», (1898).

Ο Παλαμάς συνέθεσε τον θρήνο του από τις 24 Φεβρουαρίου ως τις 9 Μαρτίου 1898, «έναν σταλακτίτη με τα δάκρυα της ψυχής του τα κρυφοσταλάζοντα μέσα του... Η φιλοσοφία της λύπης εκράτησε τα δάκρυα για να τα χύση εις λάμποντας στίχους». Ήταν τόση η απήχηση από το μουσικό άλγος του θρήνου, ώστε το βιβλίο ξανατυπώθηκε άλλες τρεις φορές και μεταφράστηκε στα αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά.

ΠΗΓΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Στάθηκε άτυχος ο Φλεβάρης για τους Παλαμάδες... Ποιος ξέρει αν εκείνον, τον τελευταίο του 1943, αν καταλάβαινε, αν θυμόταν... Λένε πως ήταν βαριά άρρωστος και δεν έμαθε ούτε της στοργικής συντρόφου του το χαμό. Λένε μα δεν ξέρουν πως κείνες τις ώρες νιώθεις και καταλαβαίνεις τις παρουσίες κι εκείνων που λείπουν... Λύτρωση ήταν για τον Παλαμά ο θάνατος εκείνο το ξημέρωμα. Στο τελευταίο σπίτι της ζωής του, στην Πλάκα. Εκεί που μνήσκει και μας πονά μια πλάκα μόνο να θυμίζει τούτη τη μέρα:

Έγραψαν κι αν έγραψαν για τούτη την κατάντια... Αφορμή για μένα στάθηκε το άρθρο της Σοφίας. Η επιστολή της στο Δήμαρχο. Να κάνει κάτι για τον ποιητή που κάποτε η Ελλάδα ακούμπησε πάνω στο φέρετρό του... Πάνε 65 χρόνια από τότε:

Πηγή φωτογραφίας και του κειμένου που ακολουθεί: ΠΟΝΤΙΚΙ

«Για μια στιγμή δεν ακούγεται τίποτα. Και τότε ακούγεται ο Σικελιανός. Βγαίνει μπροστά και πάνω απ’ τον νεκρό απαγγέλλει βροντές.

Ηχήστε, οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές…

Η βροντώδης φωνή ραγίζει θαρρείς τους τοίχους. Και τις καρδιές. Φλάμπουρα, νομίζω, ξεπετάγονται από παντού. Οι ανάσες κρατιούνται… Οι “προσκυνημένοι” κάνουν σύσταση να μη συνεχιστεί το “κακό”. Μα ο κόσμος έχει κιόλας υπακούσει στον Παλαμά. Και “μέθυσε με τ’ αθάνατο κρασί του Εικοσιένα” Ανυπάκουος κι ο Σκίπης μπαίνει μπροστά και βρίζει τον κατακτητή. Κλαίγοντας ακατάπαυστα κάνει το στόμα του ντουφέκι. Και χτυπάει: “Μέσ’ από τα κάγκελα τ’ αόρατα / της απέραντής μας φυλακής / μέσα στο κελί το σκοτεινό μας / δεν εβάσταξες τον πόνο της φυλής / κι έπεσες σα δρυς απ’ τα χτυπήματα / κάποιων μαύρων ξυλοκόπων…”.

…Με την αντάρα στα μάτια γυρίζει ο Σικελιανός σε μας: Ελάτε δω σεις οι νέοι, οι φοιτητές, φωνάζει. Σε σας ανήκει, εσείς να τον πάτε. Τα χάνουμε για μια στιγμή. Μετά ριχνόμαστε στο φέρετρο, παραμερίζοντας ο ένας τον άλλο. Το σηκώνουμε. Προχωράμε. Φτάνουμε στον τάφο. Ο λάκκος ήταν ανοιγμένος. Βγάζω το στεφάνι από το κεφάλι μου και τ’ ακουμπώ στο φέρετρο. Τότε είδα πως από την άλλη μεριά αυτός που βαστούσε τον Παλαμά ήταν ο Σικελιανός. Ενας γερμανός επίσημος, εκ μέρους του πληρεξούσιου για την Ελλάδα, άφησε το στεφάνι του φτύνοντας τον ποιητή με τα λόγια: “Το Τρίτο Ράιχ στον Κωστή Παλαμά. Χάιλ Χίτλερ”. Ο Σικελιανός γλιστράει. Πάει να πέσει. Δίνει μια με το χέρι του και ξεβρομίζει “κατά λάθος” το φέρετρο.

Ανάσταση και Καθαρή Δευτέρα

Κατεβάζουν το φέρετρο. Ο λαός γονατίζει. Ο Σικελιανός ρίχνει μια φούχτα χώμα. Η Κοτοπούλη άλλη μια. Εγώ επίσης. Γύρω στις άκριες, γραμμές ολόκληρες από καραμπινιέρους και Γερμανούς παραφυλάνε. Μια φοιτήτρια κι ένας γέροντας λιποθυμούν. Να ’ναι απ’ τη συγκίνηση; Η απ’ την πείνα; Θυμήθηκα τους στίχους του Παλαμά: “Η μεγαλοσύνη στα έθνη / δε μετριέται με το στρέμμα / με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται / και με το αίμα”.

Δεν ξέρω αν ο κ. Αλτεμπουργκ είχε υπόψη του αυτούς τους στίχους. Εμείς πάντως το πεινασμένο και σκλάβο έθνος είχαμε κάτι άλλο να του πούμε: τον Εθνικό μας Υμνο. Τον αρχίζει πρώτος ο Γεώργιος Κατσίμπαλης και σε λίγο τον παίρνει το ξελευτερωμένο πλήθος και το σκορπάει στους ανέμους. Αντιβουίζει ο τόπος λευτεριά. Και τρέμουν οι άσπροι σταυροί… Η κηδεία γίνεται Ανάσταση και Καθαρή Δευτέρα…».

Η Κυριακή αυτή που ήταν η αιτία να συναντηθούν ο επικήδειος του Αγγελου Σικελιανού για τον θάνατο του Κωστή Παλαμά και ο Εθνικός Υμνος του Διονυσίου Σολωμού, αποτέλεσε κομβικό σημείο για τον λαό της Αθήνας στη διάρκεια της Κατοχής. Οι αθηναίοι συνειδητοποίησαν τη δύναμή τους και το επόμενο διάστημα το βουβό ποτάμι της κηδείας εξελίχθηκε σε οργισμένες κινητοποιήσεις το επόμενο διάστημα μέχρι την αποχώρηση των γερμανών από την πόλη.»


Από το βιβλίο του Χρήστου Λάζου, «Ελληνικό Φοιτητικό Κίνημα 1821-1973», περιγράφει ένας φοιτητής που κράτησε το φέρετρο του ποιητή στους ώμους του.

Είναι εκεί, μπροστά στην τελευταία κατοικία του ποιητή, μπροστά στον Παλαμά που αναχωρεί για το μέγα της ζωής του ταξίδιο:


αρχείο Σαραντάκου

που ο Σικελιανός απαγγέλλει το περίφημο ποίημα:

Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ένα βουνό
με δάφνες αν υψώσουμε ως το Πήλιο κι ως την Όσσα,
κι αν το πυργώσουμε ως τον έβδομο ουρανό,
ποιόν κλεί, τι κι αν το πεί η δικιά μου γλώσσα;

Μα εσύ Λαέ, που τη φτωχή σου τη μιλιά,
Ήρωας την πήρε και την ύψωσε ως τ' αστέρια,
μεράσου τώρα τη θεϊκή φεγγοβολιά
της τέλειας δόξας του, ανασήκωσ' τον στα χέρια

γιγάντιο φλάμπουρο κι απάνω από μας
που τον υμνούμε με καρδιά αναμμένη,
πες μ' ένα μόνο ανασασμόν: "Ο Παλαμάς !",
ν' αντιβογκήσει τ' όνομά του η οικουμένη !

Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ένας λαός,
σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει...
κι ακέριος φλέγεται ως με τ' άδυτο ο Ναός,
κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει.

Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμός
της αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώρα
Ορφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμός
την άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα,

που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιά
στη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη,
τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχο
με τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βόγκα Παιάνα ! Οι σημαίες οι φοβερές
της Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

________________

  • Το άρθρο είναι αναδημοσίευση από το φόρουμ HOMA EDUCANDUS - εκεί και θα γραφτεί η συνέχεια για "Τα σπίτια του Παλαμά"

Μέσω ΗΠΑ μπλόκο σε έλληνες bloggers



Με αυτό τον τίτλο ή περίπου με αυτό, η σημερινή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ ενημερώνει ότι οι διωκτικές αρχές της χώρας μας μετά από 14μηνη!!! παρακολούθηση κατάφεραν να βάλουν στο χέρι τους διαχειριστές ενός blog. Λέω πως για λόγους δεοντολογίας δεν πρέπει να αναφέρω ούτε το blog ούτε και τα ονόματα των διαχειριστών, που το ένα τουλάχιστον από αυτά φιγουράρει στις σελίδες της εφημερίδας και όλα τα υπόλοιπα ένα κλικ κάνεις και τα βρίσκεις. Το έκανα κι εγώ, το κλικ, και μπερδεύτηκα χειρότερα...

Διότι οφείλω να πω ότι όταν ξεφύλλισα την εφημερίδα, με έπιασε το "όλοι για έναν και ένας για όλους", "ζήτω το blogging" και άλλα επαναστατικά και συντροφικά... Και πιο πολύ μου την είχε "βαρέσει" το σχολιάκι της Ελευθεροτυπίας για "δημοσιογραφική ανωνυμία των bloggers". Αυτά, μέχρι που μπήκα στο συγκεκριμένο blog. Και άρχισα να ενημερώνομαι από πρώτο χέρι.

Καμιά ωρίτσα τη θες ακόμη και για να περάσεις επί τροχάδην τα πάνω από 500 σχόλια του συγκεκριμένου ποστ. Και τι μένει; Με όσο θάρρος λεν εκεί πως διατυπώνουν τη γνώμη τους επί παντός επιστητού, με το ίδιο θα πω κι εγώ: Τάση προς έμετο. Αν αυτό θεωρούμε ελευθερία του λόγου, κρίμα που η φύση μας έδωσε λόγο και δε μας άφησε πιθήκια.

Θα είμαι ο πρώτος που θα αντιδράσω, όπως και σήμερα το μεσημέρι που διάβασα την είδηση στην εφημερίδα, όταν διαπιστώσω να κινδυνεύει η ελευθερία οποιουδήποτε, αλλά και ο πρώτος που όταν τον δω να την ξοδεύει ανώφελα που θα του θυμίσω ότι:

"Θέλει αρετήηηηηηηηηηηηηηη και όχι μόνο τόλμη η ελευθερία."

Να αναπαράγω πέντε βασικά από την επίσκεψη στο συγκεκριμένο blog...

Ενώ υποτίθεται ότι μιλάμε για δημοσιογραφική ανωνυμία, στην πραγματικότητα ο άνθρωπος που βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα είναι δημοσιογράφος επώνυμος. Σιγά μην τον διαφημίσω και γράψω το όνομά του.

Εμπλεκόμενοι στην υπόθεση, όπως το είχα διαβάσει και στην εφημερίδα, είναι όλο το γνωστό και με εξαιρετέο γένος των δημοσιογράφων. Οι δυο μασκότ του επαγγέλματος που το τελευταίο διάστημα μας έκαναν να κλείσουμε τους δέκτες, φιγουράρουν και με φωτογραφίες. Ο ένας έχει κάνει και μήνυση στο blog...

Με μας... τους πραγματικά ανώνυμους ανθρώπους που bloggάρουμε, τι σχέση έχουν όλοι αυτοί; Την ίδια που είχαν εκείνοι οι κουκουλοφόροι επί κατοχής; Που με την κουκούλα στο κεφάλι σήκωναν το δάχτυλο και έστελναν στο απόσπασμα όποιον δεν τους άρεσε η φάτσα του;;;

Λέω πως 200 και βάλε χρόνια από τη Γαλλική Επανάσταση, ακόμη να γίνει πράξη το σύνθημα. Liberte, egalite, fraternite... Θέλεις φιλαράκο ελευθερία; Μάλιστα... Πότε επιτέλους θα το πάρεις χαμπάρι ότι πάει πακέτο με τα άλλα δύο; Και κυρίως με την ισότητα τη ρημάδα. Βρίσε όσο θες τον χι και τον ψι. Αλλά αν θες να βρίσεις τον με όνομα συμπολίτη σου, οφείλεις να βάλεις στην υπογραφή και το όνομά σου.

Όλα τα άλλα είναι λαμογιές χειρότερες και από αυτές που καταγγέλλεις. Και για τον ίδιο λόγο δεν αναφέρω κι εγώ το δικό σου όνομα. Γιατί έτσι κι αλλιώς δεν είσαι μονάδα. Και γιατί δεν έχω λόγο, δεν κάναμε καν στο στρατό μαζί, για να σε εκθέσω προσωπικά. Γενικά μιλάω. Και με αρκετή ανησυχία που τέτοιες συμπεριφορές διαφημίζουν εσένα ως πρόσωπο (στα σχόλια το διάβασα αυτό και ναι, είναι έτσι... ) αλλά δυσφημίζουν το blogging.

Κύπρος: Η ενότητα και η σύγκρουση;


Τέλος καλό, όλα καλά;

Και για όσους άκουγαν τις τελευταίες μέρες πως δεν έχουν διαφορές στο εθνικό θέμα οι δύο υποψήφιοι, προτείνω να δουν το βίντεο που ανέβασε το ΕΘΝΟΣ:

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11378&subid=2&tag=8777&pubid=542388


Μιλάνε στην αρχή από την Κύπρο οι αντιπρόσωποι του ελληνικού Mega. Ο γνωστός και μη εξαιρετέος εκλογολόγος Νικολακόπουλος, ο οποίος παθαίνει και σαρδάμ με το όνομα του Χριστόφια. Σημασία έχει όμως ότι με σαρδάμ ή χωρίς, τονίζει ότι η επιτυχία ξεπερνά κάθε προσδοκία καθώς τέτοιο ποσοστό εκλογής - 53,36 - έχει να συγκεντρώσει πρόεδρος στην Κύπρο από το 1983.

Το καλύτερο είναι το δεύτερο βίντεο.

Μιλά πρώτος ο νικητής των εκλογών, Δημήτρης Χριστόφιας.

Από αύριο, λέει, αρχίζει μια άλλη μέρα. Ενώνουμε τις δυνάμεις μας, λειτουργούμε συλλογικά και με ενότητα για να πετύχουμε την επανένωση της πατρίδας μας.

Τούτη την ώρα μια είναι η ιδεολογία μας. Η Κύπρος και η σωτηρία της. Και μια πιο δίκαια κοινωνία.


Και μετά πήρε το λόγο ο ηττημένος. Ο Γιαννάκης Κασουλίδης.

Πρώτη λέξη:

"Συγκρουστήκαμε."

Και σύγκρουση περιέγραψε και μετά. Μίλησε για οργανωμένα συμφέροντα, πανίσχυρους κομματικούς μηχανισμούς, και σκοπιμότητες δικές τους...

Και κατάφεραν, λέει, με σκληρή δουλειά, με καθαρό λόγο, με πίστη στις αξίες και στις αρχές τους, να φτάσουν πολύ κοντά στη μεγαλύτερη πολιτική ανατροπή στην εκλογική ιστορία του τόπου τους.



Κοίτα και πες μου αν αυτοί οι δύο άνθρωποι έχουν τις ομοιότητες που έγραφε η δική μας Καθημερινή και διάφοροι άλλοι από Κύπρο και Ελλάδα ήθελαν να παρουσιάσουν τις τελευταίες μέρες. Η μέρα με τη νύχτα.

Και μετά, τι αμετροέπεια είναι αυτή; Από το 83 έχει να εκλεγεί πρόεδρος με τέτοιο ψηλό ποσοστό. Κι εσύ μας λες ότι έφτασες πολύ κοντά;

Όσο για ανατροπή... Ποια ανατροπή; Δεξιό πρόεδρο είχε κι άλλες φορές η Κύπρος. Πρόεδρο όμως από την αριστερά, από το ΑΚΕΛ, και πρώτη φορά είναι που ψήφισαν οι Κύπριοι και ακόμη δε χωρά στο μυαλό τέτοια επιτυχία.

Κι ας ευλογά ο κ. Κασουλίδης τον αρχιεπίσκοπό του. Που σίγουρα σε κάποιους λειτούργησε ο λόγος του εκφοβιστικά. Γνωστή η ψυχολογία των Κυπρίων σε τέτοια ζητήματα. Άγνωστο το σθένος που μας απέδειξαν ότι διαθέτουν, να αποτινάζουν τέτοια ψευτοδιλήμματα και να εμπιστεύονται την τύχη του τόπου σε έναν εκπρόσωπο της Αριστεράς.

Αυτή κι αν είναι ανατροπή, κ. Κασουλίδη.

Όπως κι αν έχει, ο κόσμος όλος και όχι μόνο η Κύπρος και η Ελλάδα, στέκουν εντυπωσιασμένοι που στις μέρες μας βρίσκεται ένας αριστερός ηγέτης να σαρώνει με τέτοια διαφορά σε εκλογές.

Κι άλλο τόσο εντυπωσιασμένοι είμαστε με το ενωτικό ύφος του από την πρώτη στιγμή της εκλογής του.

Ας ελπίζουμε να βρει ανταπόκριση. Και το ΔΗΣΥ να επανέλθει στο εθνικό συμβούλιο. Και όχι να συνεχίσει και μετά τα αποτελέσματα να μιλά για συγκρούσεις... Ας πούμε ότι για ψες βράδυ έφταιξε η φόρτιση. Κι από σήμερα θα υπάρξει νηφάλια ματιά και φώτιση...

Φως και ας είναι από όπου θέλει. Μονάχα φως να δούμε και δεν πειράζει η προέλευση. Και περιμένω τον άγιο πατέρα, που τον λένε και Χρυσόστομο, να τιμήσει τουλάχιστον το όνομά του. Και τουλάχιστον μετεκλογικά να βοηθήσει κι εκείνος να μονιάσουν οι άνθρωποι και ενωμένοι όλοι μαζί να παλέψουν για το καλό του τόπου τους.

Διότι ξέρουμε πως η Κύπρος υπήρξε το νησί του χαλκού...

Παράθεση:

Η πιθανότερη όμως των θεωριών είναι ότι το νησί μας ονομάστηκε από το χαλκό. Η Κύπρος ήταν πολύ γνωστή για το χαλκό της, περιζήτητο για τους Αχαιούς. Το χαρακτηριστικό αυτό προϊόν της Κύπρου, όπως εισηγήθηκε και ο Κυριάκος Χατζηιωάννου, πρέπει να έδωσε το όνομά του στην Κύπρο: «Η νήσος ήταν πολύ γνωστή στους φιλοπόλεμους Αχαιούς όχι για τη χέννα της παρά για το χαλκό της και επομένως αυτοί σαν νήσο του χαλκού θα τη γνώριζαν και όχι σαν νήσο της χέννας. Μ’ αυτό το μέταλλο ταυτίστηκε η νήσος, το οποίο πιθανότατα στη γλώσσα των Ετεοκυπρίων θα λεγόταν κύπρος ή κάτι τέτοιο και απ’ αυτό ονομάσθηκε Κύπρος, κατά το σχήμα συνεκδοχής, στη νήσο υπάρχει κύπρος = χαλκός, άρα η νήσος είναι Κύπρος», άποψη με την οποία συμφωνούν πολλοί άλλοι.


Πηγή TYPOS.COM.CY


αλλά δε χρειάζεται χαλκευμένες κατηγορίες για να δικαιολογήσει το όνομά της. Χρειάζεται μόνο ΕΝΟΤΗΤΑ για να μπορέσει επιτέλους να ξαναγίνει "ευτυχισμένη πατρίδα για όλα τα παιδιά της" όπως τόνισε ο Δημήτρης Χριστόφιας.


Ελίνα


ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΟΥΜ HOMA EDUCANDUS




  • Για το κλίμα το προεκλογικό και τη συγκρουσιακή κατάσταση που επικράτησε, δείτε ένα διαφωτιστικό άρθρο στο blog Περσέας και Ανδρομέδα. Από κει και η εικόνα που συνοδεύει το αρθράκι μας και που ούτως ή άλλως έχει διαχρονική αξία. Για να θυμόμαστε και να ξεπερνάμε τις μεταξύ μας διαφορές και να κάνουμε σημαία μας μία ιδεολογία: Την Κύπρο και τη σωτηρία της. Τίποτε άλλο...

Η πρώτη κυρία της Κύπρου μιλά για το νέο Πρόεδρο

Φωτογραφία του Δημήτρη Χριστόφια έψαχνα. Κι αντί για φωτογραφία, ανακάλυψα την παρακάτω συνέντευξη. Μιλά η γυναίκα που μοιράζεται πάνω από 30 χρόνια μαζί του κοινή ζωή. Η γυναίκα του, η Έλση Χηράτου - Χριστόφια. Και μητέρα των τριών παιδιών τους. Δε νομίζω ότι υπάρχει καλύτερος τρόπος για να γνωρίσουμε το νέο πρόεδρο από το να διαβάσουμε τι λέει εκείνη, που όπως βλέπετε και στο εξώφυλλο ενός περιοδικού, τον θεωρεί "το μεγαλύτερό της δώρο".



Τα ίδια λέει και εκείνος για τη γυναίκα του. Αν και το δικό του μεγαλύτερο δώρο - από την τηλεόραση το άκουσα αυτό και εντυπωσιάστηκα - του το έκανε η αδερφή του, η Δέσποινα. Ο Δημήτρης Χριστόφιας έχει περάσει μεγάλες περιπέτειες με την υγεία του. Καρδιά πρώτα και μετά και νεφρά. Και ήταν η αδερφή του εκείνη που χωρίς δεύτερη σκέψη του έδωσε το ένα της νεφρό και του γλίτωσε τη ζωή!!!

Η συνέντευξη που ακολουθεί έχει δοθεί αρκετό καιρό πριν... αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Αντίθετα θα μας βοηθήσει να γνωρίσουμε το Δημήτρη Χριστόφια προ προεδρίας και πριν ακόμη αρχίσει να υποψιάζεται ότι θα είναι ο επόμενος Πρόεδρος της Κύπρου. Η Έλση Χριστόφια όμως από τότε δήλωνε σίγουρη. Η συνέντευξη θα μας βοηθήσει να γνωρίσουμε και εκείνη αλλά και τις καθημερινές συνήθειες όλης της οικογένειας του νέου προέδρου της Κύπρου:


ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΓΟ - ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΚΙΝΗΜΑ


H Έλση Xριστόφια είναι ένας άνθρωπος απλός, μετρημένος, ακούραστος και σοβαρό - της αρέσει όμως να γελά μ’ ένα πηγαίο, κρυστάλλινο γέλιο, που δείχνει ταυτόχρονα κι έναν άνθρωπο κεφάτο. Γνώρισε τον σύζυγό της, Δημήτρη Xριστόφια, το 1970 στη Mόσχα όπου βρίσκονταν και οι δύο για σπουδές στο Iνστιτούτο Kοινωνικών Eπιστημών. Παντρεύτηκαν το 1972 και έκτοτε προχωρούν στη ζωή πιασμένοι χέρι χέρι σαν σύντροφοι. Σύντροφοι με τη διπλή σημασία της λέξης: σύντροφοι στη ζωή, σύντροφοι και στην πάλη για καλύτερες μέρες. H Έλση Xριστόφια κατέχει το πόστο του Γραμματέα της Eπιτροπής Πόλης και Προαστείων του AKEΛ Λευκωσίας και είναι μέλος της Kεντρικής Eπιτροπής του κόμματος. Eίναι όμως και μητέρα τριών παιδιών της Mαριάννας, της Xριστίνας και του Xρίστου και γιαγιά δύο εγγονιών, της Έλιας και του Δημήτρη. Aυτό τον καιρό επιπλέον είναι και σύζυγος υποψηφίου για την Προεδρία της Δημοκρατίας και με αυτή της την ιδιότητα τη συναντήσαμε και κουβεντιάσαμε για τον Δημήτρη Xριστόφια και τις εκλογές, για τα συναισθήματά της αλλά και την οικογένειά της.


– Θα ήθελα να μου μιλήσετε για τα συναισθήματα σας όταν πάρθηκε η απόφαση, για την υποβολή υποψηφιότητας για την Προεδρία της Δημοκρατίας από τον Δημήτρη Χριστόφια.
– Κατ’ αρχάς αυτό το θέμα το είδα σαν ένα πάρα πολύ σοβαρό ζήτημα για το οποίο, όπως για όλα τα πολύ σοβαρά ζητήματα που αφορούν το κόμμα και πολύ περισσότερο τον τόπο και το λαό, θα έπρεπε να υπάρξει μια πολύ μελετημένη, συλλογική απόφαση από το κόμμα. Eπομένως… δεν μπορώ καλά καλά να ισχυριστώ ότι υπήρχε κάποιο προσωπικό συναίσθημα ως προς αυτό το γεγονός. Ως στέλεχος αυτού του κόμματος, όπως όλα τα στελέχη, προβληματιστήκαμε και ζυγίσαμε όλα τα δεδομένα για να πάρουμε την τελική απόφαση. Eίναι γνωστή η διαδικασία που ακολουθήθηκε, ότι δηλαδή εκφράστηκαν απόψεις από τις ομάδες βάσεις και καταλήξαμε στην Παγκύπρια Συνδιάσκεψη όπου με τον προβληματισμό και τη σοβαρότητα που την χαρακτήρισε πήραμε τη γνωστή απόφαση. Δεν μπορώ, λοιπόν, ν’ απαντήσω στο ερώτημα αν θάπρεπε να μου προξενήσει εμένα κάποια ξεχωριστά ιδιαίτερα συναισθήματα. Σίγουρα εκείνο που από την αρχή με προβλημάτισε ήταν ότι πρόκειται για ένα ακόμη πρόσθετο καθήκον έναντι του λαού και του τόπου. Ουδέποτε πέρασε από τη σκέψη μου ότι είναι κάτι προσωπικό – και αυτό ισχύει και για τον Δημήτρη – είναι κάτι που αφορά το σύνολο. Eπομένως δεν τίθεται θέμα ούτε κάποιας φιλοδοξίας, όπως ισχυρίστηκαν κάποιοι, ότι διακατέχει τον Δημήτρη, ούτε και από πλευράς μου ήταν θέμα προσωπικό για να σκεφτώ πάνω σ’ αυτή τη βάση.

– Ως σύντροφός του στη ζωή θα νιώσατε περηφάνια…
– E, ασφαλώς! Νιώθω περήφανη για το γεγονός ότι είμαι η σύζυγος ενός ανθρώπου που αγαπιέται και εκτιμιέται τόσο πολύ από τον κυπριακό λαό και είναι κάτι που καθημερινά βγαίνει στην επιφάνεια. Υπάρχουν πολλά μηνύματα προς αυτή την κατεύθυνση. Σίγουρα αυτό με κάνει πάρα πολύ περήφανη και ταυτόχρονα με καθιστά πιο προβληματισμένη όσον αφορά τις ευθύνες που έχω κι εγώ ως σύζυγος αυτού του ανθρώπου που έχει να σηκώσει ένα τόσο βαρύ φορτίο.

– Κάπου θα χρειαστεί να σηκώσετε κι εσείς ένα μέρος αυτού του φορτίου…

– Αντικειμενικά. Παίζει μεγάλο ρόλο η συμπαράσταση που έχει οποιοδήποτε πολιτικό άτομο κι επειδή τυγχάνει να είμαι κι εγώ πολιτικό άτομο, συνειδητοποιώντας πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει αλληλοκατανόηση, αμοιβαία στήριξη για να προχωρήσει κάποιος σε τόσο δύσκολα καθήκοντα, ε ανάλογη είναι και η σχέση που έχουμε μεταξύ μας όσον αφορά το πώς αντιμετωπίζουμε γενικά τα προβλήματα που αναφύονται.

– Και αντιλαμβάνομαι ότι όλη η οικογένεια συμβάλλει σ’ αυτό….

– Οπωσδήποτε. Eυτυχώς για μας όλη η οικογένεια είναι στρατευμένη στον αγώνα, ο καθένας από την έπαλξη που έχει ταχθεί. Η μεγάλη μου κόρη είναι δασκάλα, αλλά ταυτόχρονα εργάζεται και μέσα από το Λαϊκό Κίνημα και το Κόμμα για ότι καθήκον της ανατεθεί, η δεύτερη μου κόρη, επίσης, είναι ηθοποιός και ταυτόχρονα στέλεχος της EΔΟΝ και προσφέρει από τη δική της πλευρά στον τομέα αυτό. Ο γιος μου έχει τελειώσει τις σπουδές του, έχει πάρει πτυχίο Πολιτικών Eπιστημών από το Πάντειο Πανεπιστήμιο και τώρα βρίσκεται στο μάστερ, αλλά είναι δραστήριο στέλεχος της Προοδευτικής, βοηθά όσο μπορεί. Από αυτή την άποψη και ο Δημήτρης και εγώ νιώθουμε ευτυχείς που πετύχαμε τα παιδιά μας να είναι στρατευμένα σ’ αυτή την πάλη που διεξάγει το Λαϊκό Κίνημα, γενικότερα, για το καλό του τόπου.

– Πώς είναι ο Δημήτρης ως σύζυγος και πατέρας; Αντιλαμβάνομαι ότι λόγω φόρτου δουλειάς οι ώρες που περνά με την οικογένειά του είναι περιορισμένες, αλλά γενικά είναι άνθρωπος που ενδιαφέρεται και ασχολείται όσο μπορεί...
– Eίναι γεγονός ότι η έλλειψη χρόνου ήταν σε ολόκληρη μας τη ζωή ένα πρόβλημα και ακριβώς εκείνο που μας έβγαζε από τη δύσκολη θέση ήταν ο συλλογικός τρόπος που λειτουργούσαμε μέσα στο σπίτι. Aπό πολύ μικρά τα παιδιά μας είχαν εξοικειωθεί με το γεγονός ότι εργάζεται και ο πατέρας και η μητέρα, τα ίδια είχαν τα σχολεία τους, άρα για να μπορέσουμε όλοι να αυτοεξυπηρετηθούμε και να ζούμε μια αρμονική ζωή μέσα στο σπίτι μας, έπρεπε ο καθένας να συμβάλλει όσο μπορούσε σε ό,τι σχετιζόταν με την καθαριότητα του σπιτιού, το φαγητό και έκανε ο καθένας εκείνο που μπορούσε με τον τρόπο του. Eίχαν βέβαια και το παράδειγμα του πατέρα. Ήταν φυσικό όμως, εγώ ως μητέρα, να επιφορτίζομαι το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για το σπίτι και τα παιδιά αφού οι ευθύνες του Δημήτρη από πάντα ήταν πολύ μεγαλύτερες από τις δικές μου. Έτσι όταν για παράδειγμα μαζευόμασταν στο σπίτι για φαΐ το μεσημέρι όλοι βοηθούσαν για το στρώσιμο του τραπεζιού ο ένας, για τη σαλάτα ο άλλος, όλοι από κάτι για να φάμε γρήγορα και να επιστρέψουμε στις δουλειές μας. Άλλωστε η ώρα του μεσημεριανού φαγητού ήταν η ώρα που βρισκόμασταν όλοι μαζί σαν οικογένεια. O Δημήτρης, είναι άλλωστε γνωστό σε όλους, πόσο αγαπά τη μαγειρική και είναι πολύ ικανός στην κουζίνα. Δυστυχώς, η έλλειψη χρόνου σπάνια του δίνει την ευχαρίστηση να ασχοληθεί μ’ αυτό που αγαπά. Mε κάποιες ευκαιρίες, ιδιαίτερα όταν είχαμε κάποιους φιλοξενούμενους, εκείνος ήταν ο επικεφαλής, ο σεφ, και εγώ ο βοηθός. Aλλά υπό κανονικές συνθήκες το βάρος πέφτει πάντα στη μητέρα. H μεγάλη μας κόρη που είναι παντρεμένη με δυο παιδιά μένει από πάνω μας και έτσι εξακολουθούμε να τρώμε όλοι μαζί τα μεσημέρια αφού πάρω τα παιδιά από το σχολείο μιας και οι γονείς τους αργούν να σχολάσουν. Aυτό το θεωρώ ευτύχημα γιατί δεν έχουμε άλλες ώρες να βρεθούμε ως οικογένεια. Eπομένως γίνονται όλα στη βάση ενός προγράμματος και της ανάλογης κατανόησης.

– Πώς είναι μια μέρα της οικογένειας;
– Tο πρωί ξεκινά πάρα πολύ νωρίς. Eγώ στις 5-5.30 πρέπει να είμαι στο πόδι να ασχοληθώ με το φαγητό, το σιδέρωμα. Kαι ο Δημήτρης ξυπνά πρωί, κατά τις 6-6.30 και αρχίζει ουσιαστικά αμέσως, γιατί είναι γνωστό ότι τα ενημερωτικά ραδιοφωνικά προγράμματα ξεκινούν πολύ πρωί...

– Διαβάζει τις εφημερίδες;
– Δεν προλαβαίνει γιατί στις 7.30-8.00 πρέπει να είναι στο γραφείο. Mπορεί να προλάβει να δώσει καμιά συνέντευξη πριν φύγει. Aπ’ εκεί και πέρα είναι γνωστή η πορεία της ημέρας. Tο ωράριο είναι απεριόριστο και στη βουλή και εδώ στο κόμμα. Aνάλογα με το τι θα προκύψει π.χ. εκδηλώσει ή διάφορες άλλες δραστηριότητες ή επαφές με τον κόσμο. Όσο για το βράδυ, σπάνια είμαστε στο σπίτι και αν τύχει να μην έχουμε κάτι, αυτό είναι ένα σημαντικό γεγονός. Όχι πως παραπονιέμαι. Eίναι συνειδητή επιλογή.

– Nαι αλλά δεν έχετε προσωπικές στιγμές;
– Bεβαίως έχουμε. Όταν υπάρχει αυτό που είπαμε πριν, η αγάπη, η εκτίμηση και ο αλληλοσεβασμός, βρίσκεται και ο χρόνος για προσωπικές στιγμές. Aντικειμενικά είναι λίγες, αλλά αυτό δεν μας κάνει δυστυχισμένους γιατί αυτό που έχουμε είναι ποιοτικό, είμαστε πολύ δεμένοι μεταξύ μας και εμείς ως ζευγάρι αλλά και ως οικογένεια. Tα παιδιά μας βρίσκονται σε καλό δρόμο, αγαπούν το συνάνθρωπό τους, σκέφτονται πρώτα τους άλλους και μετά τον εαυτό τους και επειδή αυτό είναι συνειδητή επιλογή είναι τρόπος ζωής και στόχος ζωής, όλα αυτά μας κάνουν και ικανοποιημένους και ευτυχισμένους. Tο μόνο που κάποτε μας ενοχλεί είναι που δεν αφιερώνουμε τον χρόνο που θα θέλαμε στα παιδιά και στα εγγόνια μας. Eίναι αυτό που ισχύει κατά τη γνώμη μου για την καταπληκτική πλειοψηφία του κόσμου.

– O Δημήτρης ήταν αυστηρός με τα παιδιά του ως μαθητές;
– Για να μιλήσουμε αντικειμενικά, ο Δημήτρης πάντα ενδιαφερόταν για το πώς πήγαιναν τα παιδιά μας στο σχολείο, όμως εκείνος που ασχολείτο συστηματικά ήμουν εγώ κι αυτό μόνο στα πρώτα στάδια μέχρι να μπουν στο νόημα. Δεν χρειαζόταν να τα τρέχουμε για να διαβάσουν ή να τα επιπλήξουμε ούτε εγώ ούτε ο Δημήτρης. Ύστερα όταν μεγάλωσε η Mαριάννα βοηθούσε τη Xριστίνα και μετά και οι δυο τον Xρίστο.

– Eίσαστε με τα εγγόνια, χαζογιαγιά και χαζοπαππούς;
– Eιλικρινά δεν περίμενα να είχα μια διαφορετική προσέγγιση προς τα εγγόνια μου. Mε τα παιδιά μου, όταν ήταν μικρά, ήμουν φίλη τους, παίζαμε μαζί μέχρι κρυφτό. Aλλά όταν έπρεπε να είμαι αυστηρή, ήμουν αυστηρή. Tο κάθε πράγμα στην ώρα του. Eνώ με τα εγγόνια μου πιάνω τον εαυτό μου να είμαι έτοιμη μόνο για το παιχνίδι, το χάδι κ.λπ. Eξάλλου δεν έχω και το χρόνο να είμαι αυστηρή. Στο κάτω κάτω η διαπαιδαγώγηση είναι δουλειά των γονιών.

– Aυτή την εποχή, και μετά την εξαγγελία της υποψηφιότητας για την προεδρία, πώς σας αντιμετωπίζει ο κόσμος;
– Yπάρχουν πάρα πολύ συγκινητικές στιγμές, ιδιάιτερα μετά την εξαγγελία της υποψηφιότητας του Δημήτρη. Eίναι πολύ όμορφο να βλέπεις με πόση αγάπη και εκτίμηση εκφράζεται ο κόσμος. Yπάρχουν και περιπτώσεις και πέραν του χώρου της Aριστεράς που μας εκπλήττουν. Έρχονται με τα καλύτερα λόγια, συγχαίρουν για την απόφαση λέγοντας ότι χρειάζεται ο τόπος τις υπηρεσίες ενός τέτοιου ανθρώπου, ο οποίος είναι άνθρωπος ειλικρινής, αγαπά τον κόσμο, είναι ικανός να διαχειριστεί το Kυπριακό με τον καλύτερο τρόπο κ.λπ. Yπάρχουν τέτοιες εκδηλώσεις αγάπης που κάνουν τα μάτια να βουρκώνουν...

– Aυτή την εποχή λόγω της προεκλογικής περιόδου έχουν αυξηθεί τα καθήκοντά σας;
– Σίγουρα, αυτό είναι κάτι φυσιολογικό. Aπό τη θέση μου ως στέλεχος της επαρχιακής του κόμματος είναι φυσικό να έχω, όπως όλοι αυτή την εποχή, περισσότερα καθήκοντα, αλλά και ως σύζυγος του υποψήφιου επωμίζομαι κάτι περισσότερο. Σίγουρα θα πρέπει να συμμετέχω σε κάποιες κινητοποιήσεις, να μιλήσω ίσως σε κάποιες συγκεντρώσεις, για τη διαφώτιση του κόσμου, γιατί ψηφίζουμε Xριστόφια, ποιες είναι οι θέσεις του πάνω στα διάφορα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα και ιδιαίτερα στο Kυπριακό και γενικά κάποια πρόσθετα καθήκοντα για τα οποία είμαι προετοιμασμένη...

– Kαι δεν αγχώνεστε;...
– Eντάξει... υπάρχει άγχος και όποιος πει ότι δεν αγχώνεται για κάτι που επιδιώκει και τον πονεί αυτό το κάτι δεν λέει την αλήθεια. Tο ζήτημα είναι πώς διαχειρίζεσαι το άγχος. Eγώ όταν είμαι αγχωμένη αρκεί να παίξω λίγο με τα εγγονάκια μου, ή να μιλήσω και να γελάσω με κάτι αστείο και το άγχος φεύγει.

– Ποια είναι η αίσθησή σας για το αποτέλεσμα των εκλογών; Tι νομίζετε ότι θα γίνει;
– Λοιπόν, η στιγμή που μιλούμε είναι μετά από τη δημοσκόπηση του PIK και προσωπικά νιώθω πολύ ικανοποιημένη για το γεγονός ότι ενώ ξεκίνησε η υποψηφιότητα Xριστόφια με 23% βρισκόμαστε 4 μονάδες πίσω από τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο και αυτό δείχνει μια τάση και ακόμα δεν έχουμε αρχίσει καλά καλά την προεκλογική δουλειά. Eπομένως στους 4 μήνες που έχουμε μέχρι τις εκλογές πιστεύω ότι υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις να περάσουμε στο δεύτερο γύρο με όλες τις πιθανότητες και για εκλογή ακόμα. Eγώ είμαι από τους αισιόδοξους που πιστεύουν ότι θα εκλεγεί. Πάντα βέβαια με την προϋπόθεση ότι θα εργαστούμε να πείσουμε και τον τελευταίο ψηφοφόρο της Aριστεράς, ότι θα πρέπει να συσπειρωθεί γύρω από την υποψηφιότητα Xριστόφια, γιατί αυτό θα αποτελέσει το προζύμι - ας το πούμε έτσι - για την κίνηση προς τα εμπρός. Eγώ πιστεύω ότι θα συσπειρωθούμε, γιατί ο κόσμος της Aριστεράς πάντα συσπειρώνεται.

– Mας ικανοποιεί η σημερινή συσπείρωση; (της συγκεκριμένης δημοσκόπησης)
– Mέχρι στιγμής είναι πιστεύω ικανοποιητική και νομίζω ότι σε 1-2 μήνες θα είναι ακόμα μεγαλύτερη και γι’ αυτό είμαι αισιόδοξη ότι θα νικήσουμε...

– Πώς νομίζετε ότι θα είναι η επόμενη μέρα των εκλογών;
– Eμείς, κατεβαίνουμε στο λαό - ο υποψήφιός μας δηλαδή - μ’ ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Mε βάση αυτό το πρόγραμμα και με εγγύηση την 80χρονη ιστορία αυτού του κόμματος που το χαρακτηρίζει η συνέπεια λόγων και έργων, πιστεύω ότι η επόμενη μέρα θα είναι το καινούργιο ξεκίνημα για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος. Mε τη συνέπεια που πάντοτε χαρακτήριζε τον Δημήτρη Xριστόφια σαν προσωπικότητα, όπως τον γνώρισε ο κόσμος και ως Πρόεδρο της Bουλης και πιστεύω ότι, με τις ικανότητες που διαθέτει και τη συλλογικότητα που τον χαρακτηρίζει, θα φέρει με επιτυχία σε πέρας την ομολογουμένως δύσκολη αποστολή που αναλαμβάνει· στην κρισιμότατη φάση που διέρχεται ο αγώνας του λαού μας για λύση του Kυπριακού και για την προώθηση των προβλημάτων που σχετίζονται με την εσωτερική διακυβέρνηση. Kαι υπάρχουν αρκετά προβλήματα ιδιαίτερα αυτά που σχετίζονται με τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του λαού αλλά και με την καλή λειτουργία του κρατικού μηχανισμού, τη χρηστή διοίκηση, τον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας κ.λπ. Mε λίγα λόγια η επόμενη μέρα θα είναι η μέρα της ανασύνταξης των δυνάμεων για ολοκλήρωση του έργου που άρχισε με την συγκυβέρνηση της δημοκρατικής συνεργασίας, που αυτή η συνεργασία θα πρέπει να συνεχιστεί και, αν ο λαός αναδείξει στο ύπατο αξίωμα τον Δημήτρη Xριστόφια, θα αναλάβει να ηγηθεί μέσα από την αγαστή συνεργασία με όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις να φέρει σε πέρας έργα που ξεκίνησαν και έργα καινούριο.


Διάγγελμα Χριστόφια (Ηχογραφημένο)


"Σήμερα ο κυρίαρχος λαός αποφάσισε.

Ευχαριστώ θερμά όλους τους συμπολίτες μου που με εμπιστεύτηκαν με την ψήφο τους."


Έτσι άρχισε το διάγγελμά του ο Δημήτρης Χριστόφιας, στο στάδιο Ελευθερίας στη Λευκωσία, αμέσως μετά την ανακήρυξή του στο αξίωμα του Προέδρου της Κύπρου.

"Τιμώ επίσης και όσους ψήφισαν τον ανθυποψήφιό μου"
Και αμέσως μετά, αφού ζήτησε το πλήθος να επικροτήσει και όχι να φωνάζει αποδοκιμαστικά, είπε:
"Τιμώ τον κ. Κασουλίδη. Πέρα από τις διαφορές μας, πάνω από όλα μας ενώνει μια κοινή ιδεολογία: Η Κύπρος μας και η σωτηρία της."
Στη συνέχεια διαβεβαίωσε ότι στο Εθνικό Συμβούλιο θα συμμετέχει και ο απελθών Πρόεδρος κ. Τάσσος Παπαδόπουλος.
Ευχαριστήρια έστειλε επίσης στην κυβέρνηση της Ελλάδας αλλά και σε όλα τα πολιτικά κόμματα που τον συνεχάρησαν.
Ευχαριστήρια και στον Ταλάτ, των Τουρκοκυπρίων. Και επανέλαβε τις προεκλογικές του δεσμεύσεις για συνάντηση μαζί του.
Γενικά το μήνυμα ήταν έμπλεο ενωτικής διάθεσης και είθε όσα απόψε ο κ. Δημήτρης Χριστόφιας είπε να τα τηρήσει μέχρι και το τελευταίο κόμμα. Γιατί μόνο έτσι υπάρχει ελπίδα για την Κύπρο... Ελπίδα να τη δούμε μια μέρα ενωμένη. Και "ευτυχισμένη πατρίδα όλων των παιδιών της" όπως ο ίδιος ο κ. Χριστόφιας είπε.
  • Δείτε και τα άλλα αφιερώματα στις εκλογές της Κύπρου:




Ηχογραφημένη η πρώτη δήλωση του νέου προέδρου της Κύπρου, Δημήτρη Χριστόφια




Δημοσιεύουμε το πρώτο μήνυμα του νέου προέδρου της Κύπρου, Δημήτρη Χριστόφια:


Δόθηκε ενώπιον των οπαδών του αμέσως μόλις βεβαιώθηκε το αποτέλεσμα των εκλογών σύμφωνα με το οποίο έλαβαν οι δύο υποψήφιοι:



Δημήτρης Χριστόφιας 240.622 53,36% +20,07%


Iωάννης Κασουλίδης 210.320 46,64% +13,13%


Ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος εμφανώς συγκινημένος απηύθυνε τον χαιρετισμό του ''με απέραντη αγάπη'' και τόνισε ότι η νίκη αυτή δεν ανήκει μόνο στο ΑΚΕΛ και δεν την πέτυχε μόνο το ΑΚΕΛ:

''Την πετύχαμε πολλοί μαζί και κόμματα και προσωπικότητες και ο απλός άνθρωπος. Αύριο αρχίζει μια νέα μέρα. Πολλές οι δυσκολίες που θα βρούμε μπροστά μας. Από αύριο ενώνουμε τις δυνάμεις μας. Λειτουργούμε συλλογικά και με ενότητα. Για να πετύχουμε την επανένωση της πατρίδας μας.

''Τούτη την ώρα μια είναι η ιδεολογία μας. Η Κύπρος και η σωτηρία της και μια πιο δίκαιη η κοινωνία'', είπε και ευχαρίστησε τον ανθυποψήφιό του Ιωάννη Κασουλίδη ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε και για τον απερχόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας Τάσσο Παπαδόπουλο.

  • Δείτε το αναλυτικό μας αφιέρωμα στο αποτέλεσμα των κυπριακών εκλογών και το προφίλ του νέου προέδρου.

  • Επίσης δείτε πώς εξελίχτηκαν οι εκλογές μέχρι σήμερα που ο κύριος Χριστόφιας αναδείχτηκε ο τελικός νικητής:

Α΄ ΓΥΡΟΣ

ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ


Δημήτρης Χριστόφιας: Ο νέος πρόεδρος της Κύπρου


Το παιδί από το Δίκωμο, το κατεχόμενο χωριουδάκι της επαρχίας Κερύνειας, που από τα 14 η ζωή του ήταν αφιερωμένη στην πολιτική, σήμερα, στα 62 του χρόνια αναλαμβάνει το τιμόνι της Κύπρου. Είναι όπως όλα δείχνουν ο νέος πρόεδρος. Ήδη ο αντίπαλός του, ο κ. Ιωάννης Κασουλίδης, του τηλεφώνησε και τον συνεχάρη. Μένει βέβαια το τυπικό σκέλος της επίσημης ανακοίνωσης, αλλά από όσα μεταδίδει το κυπριακό κανάλι, το ΡΙΚ, το τοπίο είναι πλέον ξεκάθαρο.

Οι πανηγυρισμοί των οπαδών του ΑΚΕΛ αλλά και όλων των άλλων Κυπρίων που στήριξαν τον κ. Χριστόφια, θυμίζουμε ότι είχε την επίσημη στήριξη του ΔΗΚΟ (το κόμμα του απερχόμενου προέδρου κ. Τάσσου Παπαδόπουλου), της ΕΔΕΚ και των Περιβαλλοντιστών, έχουν ήδη αρχίσει.

Εμείς στέλνουμε τις καλύτερες ευχές μας για επιτυχία στο δύσκολο έργο του. Όλες οι μοίρες οι καλές στο δρόμο του να μυραίνουν τα βήματά του. Το έχει ανάγκη η Κύπρος, το έχει ανάγκη και όλος ο ελληνισμός.

Σας παρουσιάζουμε δι' ολίγων το νέο πρόεδρο της Μεγαλονήσου:


Ο Χριστόφιας, ο Δημήτρης Χριστόφιας, γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1946 στα σημερινά Κατεχόμενα της Κύπρου, στο Κάτω Δίκωμο συγκεκριμένα, της επαρχίας Κερύνειας. Η οικογένειά του ήταν πολυμελής και φτωχή. Ο πατέρας του ήταν οικοδόμος και παράλληλα διατηρούσε και κάποιο καφενείο όπου ο μικρός Δημήτρης βοηθούσε συχνά για να βγαίνει το ψωμί της οικογένειας, που είχε και άλλα τέσσερα παιδιά, μικρότερα από τον ίδιο και όλα κορίτσια. Όπως λέει ο ίδιος:

“Περπάτησα για πολύ λίγο ξυπόλητος, φόρεσα κάποτε και κομματιασμένα ρούχα. Ήταν μια παιδική ηλικία με το παιχνίδι λιγοστό, νοουμένου ότι από πολύ μικρός βοηθούσα τον πατέρα στη δουλειά. Δέκα χρόνων έψηνα καφέδες, σκούπιζα και καθάριζα το οίκημα της συντεχνίας μέχρι τα μεσάνυχτα. Tότε το AKEΛ είχε κηρυχθεί παράνομο και υπήρχε κίνδυνος δολοφονίας αριστερών. H μάνα μου ήταν φοβισμένη, πίστευε ότι αν έμενα κι εγώ με τον πατέρα, δεν θα τον ενοχλούσαν”.

Όπως φαίνεται από το λόγια του, η οικογένειά του ήταν αριστερή. Και όχι αριστερή των σαλονιών... Έζησαν στις δύσκολες εποχές που η ένταξη στην αριστερά σήμαινε κίνδυνο θάνατο και όχι στην εποχή των ψευτοκουλτουριάρηδων που επιλέγουν την αριστερά για μόδα και εφέ...

Έμαθε τα πρώτα γράμματα στο χωριό του, τα αγαπούσε, αλλά όπως τονίζει και ο ίδιος "δεν ήταν σπασίκλας". Αντίθετα ήταν δοσμένος σε χίλια άλλα. Από πολιτική, μέχρι θέατρο και ποδόσφαιρο.

Η σχέση αυτή με το χώρο της Αριστεράς στάθηκε μοιραία για τη μετέπειτα ζωή του. Κάποτε έτυχε να τους επισκεφθεί ο τότε γ.γ. του ΑΚΕΛ, ο περίφημος Εζεκίας Παπαϊάννου. Παραθέτω το απόσπασμα από το Φιλελεύθερο για να δείτε πώς τα μικρά γεγονότα προδικάζουν τα μεγάλα της ζωής μας...

ΜΕΤΑ τη στρατιωτική θητεία ο Δημήτρης Χριστόφιας βρίσκει δουλειά ως λογιστής και παράλληλα αναπτύσσει κομματική δραστηριότητα στο Δίκωμο. Μια παγκοινοτική συγκέντρωση που οργάνωσε το ΑΚΕΛ στο χωριό του, μετά το γεγονότα της Κοφίνου ανοίγει ουσιαστικά στον Δημήτρη Χριστόφια ένα δρόμο που φάνταζε δύσκολος: Την ευκαιρία να σπουδάσει. Στη συγκέντρωση αυτή ο Χριστόφιας προσφωνεί τον ηγέτη του ΑΚΕΛ, Εζεκία Παπαϊωάννου. “Άκουσε την προσφώνηση ο Παπαϊωάννου και λέει αυτό το παιδί να το σημαδέψετε. Αυτό το παιδί μου άρεσε πάρα πολύ. Ρώτησε ποιος είμαι, του είπαν και τους είπε να μου δώσουν την ευκαιρία να με στείλουν για σπουδές στη Μόσχα”.

Έτσι λοιπόν έγινε και βρέθηκε ο νεαρός Δημήτρης στη Μόσχα. Αυτό ήταν το πρώτο βήμα για το φτωχόπαιδο από το Δίκωμο που έψηνε καφέδες για να διεκδικεί αύριο την προεδρία της Κύπρου αλλά και για τη λαμπρή πολιτική σταδιοδρομία που έχει κάνει ως τώρα.

Η Μόσχα όμως στάθηκε καθοριστική και για την προσωπική του ζωή. Εκεί γνώρισε τη μετέπειτα σύζυγό του, την Έλση Χηράτου. Σπούδαζε κι εκείνη εκεί και όπως ο ίδιος λέει (και πολύ μου άρεσε αυτό) ο έρωτάς τους υπήρξε κεραυνοβόλος. Δείχνει άνθρωπο με πάθος και όχι ένα ακόμη ξυλάγγουρο της πολιτικής... Και μου άρεσε επίσης ο τρόπος που μιλά για τη γυναίκα του:

“Yπήρξε κεραυνοβόλος έρωτας. Παντρευτήκαμε 20 Aυγούστου 1972, στο Δίκωμο. Mαζί της μοιράζομαι χαρές και λύπες για 30 χρόνια χωρίς κανένα πρόβλημα. Yπάρχει μια αλληλοστήριξη, συμπαράσταση και πρέπει να πω ότι της οφείλω περισσότερα από ό,τι μου οφείλει εκείνη”.


Ο Δημήτρης και η Έλση σφραγίζουν
τον κεραυνοβόλο έρωτά τους

Τα γεγονότα του '74 επομένως βρήκαν το Δημήτρη Χριστόφια νιόπαντρο. Και θυμίζω ότι η εισβολή των Τούρκων έγινε ακριβώς από την επαρχία που βρίσκεται το χωριό του, από την Κερύνεια. Η Έλση μάλιστα είχε μόλις γεννήσει και το πρώτο τους παιδί. Με ένα νεογέννητο 40!!! ημερών και τη γυναίκα του λεχώνα αποχαιρέτισε ο Δημήτρης Χριστόφιας για πάντα το χωριό του εκείνες τις μαύρες μέρες. Καθώς μάλιστα είχε προηγηθεί και το πραξικόπημα, ο κίνδυνος δεν ήταν μόνο από τους Τούρκους αλλά και από τους "δικούς". Αντιγράφω χαρακτηριστικά:

ΛΙΓΟ πριν το πραξικόπημα, ο Δημήτρης Χριστόφιας, όντας ακόμη φοιτητής, συνομιλούσε στο καφενείο του Δικώμου με συγχωριανούς του, που υποστήριζαν την Ένωση με την Ελλάδα. Το εκρηκτικό κλίμα της εποχής, “μύριζε” πραξικόπημα. Θυμάται ότι τους είπε το εξής χαρακτηριστικό:

“Tώρα εμείς συζητούμε φιλικά, ανταλλάσσουμε απόψεις συγκρουόμενοι, ξέρετε ότι αύριο μπορείτε να με συλλάβετε κάπου και να πάρετε διαταγή να με σκοτώσετε”. Mου απάντησαν πως αποκλείεται να συμβεί κάτι τέτοιο.

Kι όμως... H επομένη του πραξικοπήματος τον βρίσκει στο Δίκωμο με την Έλση και το μόλις 40 ημερών νεογέννητό του. “Mπήκαμε στο αυτοκίνητο με τη γυναίκα μου και το μωρό μας 40 ημερών για να έρθω στη Λευκωσία, να αντισταθώ. Στο τέλος του Δικώμου ήταν ο αστυνομικός σταθμός και βρήκα απέναντί μου με καλασνίκοφ ένα από τα παιδιά που τους είχα προειδοποιήσει στο καφενείο. Mας σταμάτησε, δεν του είπα τίποτε, τον κοίταξα αυστηρά και ερευνητικά για να δω αν θυμόταν το διάλογο που είχαμε κάνει. Eίμαι σίγουρος ότι το θυμήθηκε διότι μου είπε “πηγαίνετε, πηγαίνετε...”.


Λίγο καιρό αργότερα και με την Κύπρο να στενάζει πια κομμένη στα δυο, ο Δημήτρης Χριστόφιας αναλαμβάνει υπεύθυνες θέσεις στο Κόμμα. Όλη η ζωή του πια είναι η πολιτική δράση. Πέρασε από πολλά υπεύθυνα πόστα. Το 1977 γ.γ. της ΕΔΟΝ, το '78 μέλος της κεντρικής επιτροπής και λίγο αργότερα και του πολιτικού γραφείου του ΑΚΕΛ. Το 1988 και με πρόταση του Εζεκία Παπαϊωάννου, εκλέγεται γενικός γραμματέας του κόμματος.

Ο Δημήτρης Χριστόφιας δεν είναι πια το παιδί που έψηνε καφέδες στο Δίκωμο. Και δε μιλώ μόνο για το αξίωμα που τον κάνει γνωστό εντός και εκτός Κύπρου. Μιλώ και για την αναπόφευκτη φθορά του χρόνου. Από τα 1983, μόλις στα 36 του χρόνια και μετά από μια σκληρή προεκλογική εκστρατεία, βρίσκεται αντιμέτωπος με το ... θάνατο. Παθαίνει έμφραγμα και οδηγείται στο χειρουργείο. Το πρώτο του έμφραγμα, σημειώνει η εφημερίδα, και καταλαβαίνουμε ότι ακολούθησαν και άλλα. Κι ακόμη σημειώνεται πως έχει κάνει και μεταμόσχευση νεφρού... Πού να φανταστείς όλες αυτές τις περιπέτειες υγείας για έναν άνθρωπο που δείχνει τόσο γεμάτος από ζωή; Και με τέτοια δράση... Και όμως, ίσως αυτές οι περιπέτειες να είναι και το κλειδί της δικής του ζωντάνιας, γιατί όπως λέει ο ίδιος:

“Φιλοσοφώ τη ζωή και δεν φοβάμαι το θάνατο. Mε τον τρόπο που ζούσα και λειτουργούσα ίσως να τέντωνα το σχοινί της ζωής περισσότερο από το κανονικό. Tο πρώτο μου έμφραγμα ήταν το 1983, σε ηλικία 36 χρόνων μετά από σκληρή προεκλογική εκστρατεία. Mπήκα κάτω από το χειρουργικό μαχαίρι επτά φορές, οι δυο ήταν οι πιο κρίσιμες, ήμουν όμως ήσυχος”.

Τώρα, το φτωχόπαιδο από το Δίκωμο, ήρθε η ώρα να κρατήσει το τιμόνι της Κύπρου. Σε στιγμή κρίσιμη και καθοριστική για το μέλλον του τόπου του. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα τα καταφέρει και αυτή τη φορά όπως και σε όλες τις άλλες δυσκολίες που συνάντησε στη ζωή του. Και κυρίως ελπίζουμε πως θα καταφέρει να ενώσει τον τόπο του. Να ενώσει το βασανισμένο αυτό νησί και να καταφέρουν επιτέλους και οι δυο κοινότητες να βρουν τον τρόπο να συνεχίσουν τη ζωή τους που έκοψε βίαια η εισβολή του '74...

Αυτή τη στιγμή από το ΡΙΚ μεταδίδονται και οι δηλώσεις... Θα προσπαθήσουμε σε λιγάκι να τις ανεβάσουμε και εδώ. Θυμίζουμε ότι η επίσημη ανακήρυξη θα γίνει στις δέκα το βράδυ, στο στάδιο Ελευθερία... Αχ, και να ήμασταν τώρα εκεί, στη Λευκωσία την αγαπημένη, να ζήσουμε τις ιστορικές στιγμές που ζει απόψε.



Καλή σου επιτυχία Δημήτρη Χριστόφια!

Καλή επιτυχία στην Κύπρο!


Σας δίνουμε και τα αποτελέσματα όπως δημοσιεύονται στο Φιλελεύθερο:

Ο Πρόεδρος της Βουλής και ΓΓ του ΑΚΕΛ Δημήτρης Χριστόφιας εκλέγεται νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με καταμετρημένο το 100% των ψήφων, έλαβε 53,36% έναντι 46,64% του ανθυποψηφίου του Ιωάννη Κασουλίδη.

Συγκέντρωση υποστηρικτών

Εκατοντάδες υποστηρικτές του υποψηφίου προέδρου Δημήτρη Χριστόφια έχουν συγκεντρωθεί έξω από το εκλογικό του επιτελείο, με πανό και σημαίες, μετά την ανακοίνωση των δημοσκοπήσεων εξόδου και τη ροή των συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων.

Στο μεταξύ, ο κ. Χριστόφιας βρίσκεται στον έβδομο όροφο του κτιρίου, όπου στεγάζεται το επιτελείο με συνεργάτες του, παρακολουθώντας την έκβαση των εκλογικών αποτελεσμάτων.

Τηλεφωνική επικοινωνία

Ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια, τον οποίο συνεχάρη για τη νίκη του.

ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2008
ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΕΠΙ ΣΥΝΟΛΟΥ: 516.448 ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΩΝ ΨΗΦΟΦΟΡΩΝ (ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ = 100,00%)
ΑΠΟ: 1.157 ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ = 100,00%)
ΥΠΟΛΟΙΠΟΝΤΑΙ: 0 ΚΕΝΤΡΑ ΜΕ 0 ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΥΣ ΨΗΦΟΦΟΡΟΥΣ
ΑΠΟΧΗ: 47.163 9,13%
ΨΗΦΙΣΑΝ: 469.285 (462.297 + 6.988) 90,87%
ΑΚΥΡΑ: 10.572 2,25%
ΛΕΥΚΑ: 7.771 1,66%
ΕΓΚΥΡΑ: 450.942 96,09%

ΕΛΑΒΑΝ ΨΗΦΟΙ ΠΟΣΟΣΤΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2001

Δημήτρης Χριστόφιας 240.622 53,36% +20,07%

Iωάννης Κασουλίδης 210.320 46,64% +13,13%


Οι κάλπες έκλεισαν στην Κύπρο. Τα πρώτα exit polls


Οι κάλπες έκλεισαν. Ένας πολύμηνος αγώνας για την κατάκτηση της προεδρίας της Κύπρου έφτασε στο τέλος. Από το ΡΙΚ οι πρώτες εκτιμήσεις φέρνουν πρώτο το Δημήτρη Χριστόφια, αλλά ακόμη είναι νωρίς.


ΑΝΤ1
Δημήτρης Χριστόφιας: 48,7 - 51,7%
Ιωάννης Κασουλίδης: 48,3 - 51,3%

ΜΕΓΑ
Δημήτρης Χριστόφιας: 50 - 53%
Ιωάννης Κασουλίδης: 47 - 50%

ΡΙΚ
Δημήτρης Χριστόφιας: 50,8 - +/- 1,2%
Ιωάννης Κασουλίδης: 49,2 - +/- 1,2%

ΣΙΓΜΑ
Δημήτρης Χριστόφιας: 51,9%
Ιωάννης Κασουλίδης: 48,1%

PLUS
Δημήτρης Χριστόφιας: 50,9 - 52,5%
Ιωάννης Κασουλίδης: 47,5 - 49,1%


Θυμίζουμε ότι την προηγούμενη Κυριακή τα exit polls έπεσαν έξω τελείως... Οπότε ας μη βιαστούμε να πανηγυρίσουμε.


Υπομονή... Και ό,τι βγει, να είναι για το καλό της Κύπρου και για το καλό όλων μας. Το έχουμε ανάγκη να είναι καλό στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στα Βαλκάνια.

Κρίσιμη η σημερινή επιλογή Προέδρου στην Κύπρο

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ

Κρίσιμη επιλογή


Από το συλλαλητήριο νίκης που πραγματοποίησε το ΑΚΕΛ

την Πέμπτη στο στάδιο «Σπύρος Κυπριανού» στη Λεμεσό


Σε φόντο αντικομμουνισμού και λασπολογίας κατά του ΑΚΕΛ και της υποψηφιότητας του Δημήτρη Χριστόφια, προσέρχονται στις κάλπες σήμερα οι Κύπριοι ψηφοφόροι για να εκλέξουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Εναν πρόεδρο που καλείται να ενώσει το λαό, τις δύο κοινότητες, Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους, οδηγώντας σε λύση της 34χρονης κατοχής. Εναν πρόεδρο που δε θα επιχειρεί το διχασμό του λαού και την πόλωση, όπως επιχείρησε προεκλογικά ο Δημοκρατικός Συναγερμός και ο υποψήφιός του Ιωάννης Κασουλίδης, αλλά τη γεφύρωση των διαφορών και την επούλωση των πληγών.


«Κύπρος Ελλήνων Χριστιανών»


Η εβδομάδα πριν το δεύτερο γύρο χαρακτηρίστηκε από έντονο πολιτικό παρασκήνιο, προσπάθεια τρομοκρατίας και εκφοβισμού των ψηφοφόρων του Δ. Χριστόφια και έναν πόλεμο λάσπης εναντίον του ΑΚΕΛ, περί αφελληνισμού και «αθεϊσμού» της Παιδείας της κυπριακής νεολαίας, που θα οδηγήσει στην εθνική «καταστροφή».

Μετά τις αποφάσεις που ελήφθησαν τόσο από την ΚΕ του ΔΗΚΟ, όσο και της ΕΔΕΚ, οι οποίες, μετά τον αποκλεισμό του απερχόμενου Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου, τάχθηκαν στο πλευρό της υποψηφιότητας Χριστόφια, που έτσι απέκτησε μία νέα δυναμική, στο επιτελείο του Ι. Κασουλίδη επικράτησε πανικός.

Σύμφωνα με το ΔΗΣΥ, η επιλογή Χριστόφια για την προεδρία θα απειλήσει την «ελληνικότητα» του κυπριακού λαού. Οσο για την προεκλογική εκστρατεία της επαναληπτικής αναμέτρησης, ο Ι. Κασουλίδης επέλεξε να τη βασίσει στον εθνικισμό. Προβάλλοντας διαφημιστικά μηνύματα με την ελληνική σημαία και υπεραμυνόμενος του δόγματος η «Κύπρος είναι ελληνική», απέδειξε ότι κάθε άλλο παρά μπροστά δεν επιθυμεί να οδηγήσει τη χώρα. Αντίθετα την παρασύρει σε επικίνδυνα μονοπάτια, ακολουθώντας τα χνάρια της εθνικιστικής ΕΟΚΑ Β΄, που τα στελέχη της στεγάστηκαν στην παράταξη που τον υποστηρίζει, το ΔΗΣΥ. Αυτοί οι δρόμοι είναι οι ίδιοι που οδήγησαν και στο πραξικόπημα του 1974 και στην τουρκική εισβολή και κατοχή, της οποίας τη λύση θα κληθεί να διαπραγματευτεί ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οπως είπε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ, Αντρος Κυπριανού, η επιλογή Κασουλίδη υποκρύπτει τη σκιώδη διακυβέρνηση του προέδρου του ΔΗΣΥ, Νίκου Αναστασιάδη, και ό,τι αυτός πρεσβεύει, που υπερασπίστηκε μέχρι τέλους το αμερικανόπνευστο «σχέδιο Ανάν», καταστροφολογώντας για την επόμενη μέρα του ΟΧΙ του 75% του κυπριακού λαού. Ενώ όπως δήλωσε ο Δ. Χριστόφιας, η θέση «Κύπρος Ελλήνων Χριστιανών» μόνο επικίνδυνη μπορεί να χαρακτηριστεί.

Στον προεκλογικό «χορό» έσπευσε να μπει και ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος, τασσόμενος ανοιχτά στο πλευρό του Ι. Κασουλίδη και καλώντας τους πιστούς να τον στηρίξουν. Μία κίνηση που καταδικάστηκε τόσο από τον πολιτικό κόσμο της Κύπρου, όσο και από εκκλησιαστικές προσωπικότητες, με τους Μητροπολίτες Κύκκου και Μόρφου να εκδίδουν γραπτή ανακοίνωση, με την οποία τον καλούν να περιοριστεί στα εκκλησιαστικά του καθήκοντα, καθώς οι ρόλοι Εκκλησίας - Κράτους είναι διακριτοί και ξεκαθαρισμένοι εδώ και χρόνια, απαιτώντας από τον επικεφαλής του κυπριακού κλήρου να μη διχάζει το λαό, αλλά να τον ενώνει, αποφεύγοντας τις πολιτικές τοποθετήσεις, δεδομένου ότι δεν είναι αυτός ο ρόλος του.


Σταθερές αξίες και αρχές


Τόσο το ΑΚΕΛ, όσο και ο ΓΓ του Κόμματος, πρόεδρος της Βουλής και υποψήφιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, απάντησαν στις επιθέσεις που δέχτηκαν τις τελευταίες μέρες. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά του Δ. Χριστόφια στο συλλαλητήριο νίκης που πραγματοποίησε την Πέμπτη στο στάδιο «Σπύρος Κυπριανού» στη Λεμεσό, όπου και τόνισε ότι το ΑΚΕΛ τιμά και σέβεται την ελληνική παράδοση και καταγωγή της ελληνοκυπριακής κοινότητας. «Κύριο στήριγμα στον αγώνα μας, είπε, ήταν και παραμένει η Ελλάδα, ο πολιτικός κόσμος, ολόκληρος ο ελληνικός λαός. Εχουμε αποδείξει ότι η σχέση μας με τις εκάστοτε ελληνικές κυβερνήσεις, τη Βουλή των Ελλήνων, τον πολιτικό κόσμο και τον απλό Ελληνα πολίτη είναι χτισμένη πάνω σε βάση αδελφική και συναγωνιστική, χαρακτηριζόμενη από αμοιβαία εκτίμηση και σεβασμό». Μία σχέση που, όπως υπογράμμισε ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, θα διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού και θα αναβαθμιστεί.

Ο Δ. Χριστόφιας τόσο στην τελευταία του ομιλία, μπροστά σε χιλιάδες κυπριακού λαού και παρόντων των ηγετικών στελεχών, του ΔΗΚΟ, της ΕΔΕΚ, των ΕΔΗ, των Οικολόγων και των άλλων δυνάμεων που τον στηρίζουν, όσο και στη διακαναλική αναμέτρησή του με τον Ι. Κασουλίδη τόνισε την ανάγκη αξιοποίησης των αδελφικών σχέσεων που έχει το ΑΚΕΛ με τους Τουρκοκύπριους, οι οποίες βασίζονται στους κοινούς αγώνες και στον σταθερό στόχο της υποψηφιότητάς του αυτή την κρίσιμη στιγμή για το εθνικό ζήτημα. «Στόχος μας είναι και παραμένει, τόνισε, μία βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, των συμφωνιών Υψηλού Επιπέδου και του διεθνούς δικαίου. Λύση που θα απαλλάσσει την πατρίδα μας από την κατοχή, τη διαίρεση, τον εποικισμό και τις όποιες ξένες εξαρτήσεις. Λύση που θα επανενώνει το κράτος, το λαό, τους θεσμούς και την οικονομία. Λύση που θα αποκαθιστά και θα κατοχυρώνει τις βασικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα του λαού μας, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, περιλαμβανομένου και του δικαιώματος επιστροφής της περιουσίας των προσφύγων. Λύση δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας, που προϋποθέτει φυσικά την πολιτική ισότητα όπως αυτή καταγράφεται στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών».

Σήμερα η ελεύθερη Κύπρος αποφασίζει για την ποιότητα και το χαρακτήρα της λύσης. Επιλέγει μεταξύ ενός υποψηφίου που αναδείχτηκε μέσα από ένα κόμμα αρχών, όπως είναι το ΑΚΕΛ, και στηρίζεται από την πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων της χώρας και μίας υποψηφιότητας που επιχειρεί να διχάσει το λαό και να τον γυρίσει χρόνια πίσω.



Αλεξάνδρα ΦΩΤΑΚΗ
_______________

Σχόλιο

Ενδεικτικό του κλίματος αντικομμουνισμού που επικρατεί στην Κύπρο είναι το περιεχόμενο των άρθρων που μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Αυτό που ξεχνάνε οι αρθρογράφοι που καταφέρονται με τέτοια λύσσα κατά του Δημήτρη Χριστόφια είναι ότι το τρίτο μεγάλο κόμμα του νησιού, το ΔΗΚΟ, καθώς και η ΕΔΕΚ που έχει κι αυτή αρκετή δύναμη, ομόθυμα τάχθηκαν υπέρ της υποψηφιότητας του Δημήτρη Χριστόφια. Μάλιστα φρόντισαν να τονίσουν ότι ο σημαντικότερος λόγος είναι το εθνικό ζήτημα της Κύπρου και όχι η πολιτική ταυτότητα του προέδρου. Η αλήθεια λοιπόν είναι ότι η εκλογική μάχη δε γίνεται ανάμεσα σε αριστερούς και δεξιούς αλλά ανάμεσα σε όσους βροντοφώναξαν ΟΧΙ στο σχέδιο ΑΝΑΝ και σε όσους το στήριζαν.

Κι ας προσπαθούν οι κύριοι του ΔΗΣΥ να το θάψουν το ζήτημα. Ενδεικτικό ότι δεν πρόβαλαν ως υποψήφιο τον αρχηγό του κόμματος, τον κ. Αναστασιάδη, που είχε διαπρέψει επί ΑΝΑΝ... Για να μη θυμίζει το ηχηρό χαστούκι που ο κυπριακός λαός του έδωσε. Ανέδειξαν αντ' αυτού τον κ. Κασουλίδη, προσπαθώντας να πείσουν ότι ανήκει στο κέντρο και κάνοντας ό,τι μπορούσαν για να αρπάξουν ψήφους από τον κεντρώο χώρο. Ο κεντρώος πολιτικός χώρος όμως της Κύπρου αποφάσισε με συντριπτική πλειοψηφία να στηρίξει το Δημήτρη Χριστόφια και όχι τον Ιωάννη Κασουλίδη. Το μεγάλο κόμμα του ΔΗΚΟ (Τάσσος Παπαδόπουλος), η ΕΔΕΚ, οι περιβαλλοντιστές, ακόμη και άνθρωποι της εκκλησίας που είχαν την τόλμη να διαφωνήσουν ανοιχτά με τη στάση του αρχιεπισκόπου τους και να καταδικάσουν την ανάμειξη στην πολιτική. Γιατί έχουν μνήμη οι άνθρωποι και θυμούνται...


Ο παπα - Λάζαρος, ένας από αυτούς που

διαφώνησαν με τον αρχιεπίσκοπο Κύπρου

"Επίσης, ο Παπαλάζαρος Νεοφύτου, ο οποίος είναι πατέρας δυο ηρώων της Κυπριακής Δημοκρατίας, εξέφρασε χθες την έντονη διαφωνία του με τη στάση του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, τονίζοντας ότι το κήρυγμά του θα έπρεπε να ενώνει και όχι να διχάζει το λαό. Δυστυχώς, είπε, συμπεριφέρεται ως κομματάρχης και σαν μικρό παιδί που φωνάζει «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών». Με τη στάση του, αναφέρει ο Παπαλάζαρος, δεν υποστηρίζει μόνο τον κ. Ιωάννη Κασουλίδη, αλλά το κόμμα που στέγασε τους δολοφόνους των παιδιών μας, των ανθρώπων της ΕΟΚΑ Β’ που έφεραν τον όλεθρο και την καταστροφή στην Κύπρο. Πρέπει να γνωρίζει, κατέληξε, ότι τρίζουν τα κόκκαλα του αείμνηστου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και όλων των παλικαριών που έπεσαν στο προδοτικό πραξικόπημα και τη βάρβαρη τουρκική εισβολή. Ερωτηθείς ο Παπαλάζαρος αν θα έχει επιπτώσεις γι’ αυτά που λέει, τόνισε χαρακτηριστικά: «Δεν φοβάμαι, γιατί πονώ και λέω την αλήθεια». ΠΗΓΗ ΧΑΡΑΥΓΗ


Εκεί κάτω όμως φαίνεται πως μερικοί εξακολουθούν να χωρίζουν τον κόσμο με συρματοπλέγματα, από δω οι δεξιοί από κει οι αριστεροί... Από δω οι χριστιανοί κι από κει οι άπιστοι...

Τραγικό αν σκεφτείς ότι μιλάμε για εκλογικό σώμα της τάξης του μισού εκατομμυρίου ανθρώπων. Για την ακρίβεια, 515.994!!! Κι όμως αυτή η χούφτα άνθρωποι νομίζουν ότι έχουν την πολυτέλεια να βγάλουν ο ένας τα μάτια του άλλου και όχι το χρέος να ενώσουν τις προσπάθειες για να σώσουν τον τόπο τους. Δε δίστασαν ακόμη και αρχιεπίσκοπο να επιστρατεύσουν στην προεκλογική καμπάνια... Πάλι καλά που δεν έφτασαν και σε αφορισμούς.
Το πιο τραγικό όμως είναι η ιστορική συγκυρία. Το κλίμα του διχασμού και της πόλωσης είναι σε πλήρη αντιδιαστολή με το αίτημα του καιρού όχι μόνο για συσπείρωση αλλά και για αποστολή μηνύματος ενότητας και υπέρβασης της διαφορετικότητας. Πώς αλλιώς μπορεί να προσεγγιστεί η τουρκοκυπριακή κοινότητα και να ελπίζουμε σε επανένωση της Κύπρου; Όταν οι ελληνοκύπριοι δεν μπορούν ούτε μεταξύ τους να κρατήσουν ένα πολιτισμένο κλίμα και είναι χωρισμένοι με στεγανά αδιαπέραστα σε δύο στρατόπεδα;

Δεν ξέρω και δεν θέλω να κρίνω ποιος είναι εκεί κάτω περισσότερο ή λιγότερο πατριώτης. Μόνο λυπάμαι που ο λόγος του ποιητή βρίσκει και πάλι έδαφος για να θυμίσει το μεγάλο κουσούρι της φυλής:


"Ἐὰν μισοῦνται ἀνάμεσό τους

δὲν τοὺς πρέπει ἐλευθεριά".

......«κάλεσε τον κυπριακό λαό, όπως ανεξάρτητα από τις όποιες ψυχολογικές πιέσεις και ανεξάρτητα από τα ψευδοδιλλήματα, ανεξάρτητα από τις όποιες προσπάθειες παραπλάνησης του και μακριά από τις πιέσεις που ασκήθηκαν την τελευταία περίοδο κάνει αυτό που του υπαγορεύει η συνείδηση του και το δικό του εθνικό καθήκον, για να μπορέσει αυτός το τόπος να διευρύνει τα επιτεύγματα και να αξιοποιήσει τις προκλήσεις που ανοίγονται».«Σήμερα, εμείς οι ΔΗΚΟϊκοί ψηφίζουμε την υποψηφιότητα του Δημήτρη Χριστόφια, επιλογή που κρίνουμε, υπό τις περιστάσεις ορθότερη. Είναι μια επιλογή που κατά την άποψη μας μπορεί να συνεχίσει τη σωστή διαχείριση του Κυπριακού, όπως ο πρόεδρος Παπαδόπουλος διαχειρίστηκε όλη αυτή την περίοδο», είπε ο κ. Καρογιάν.

Σταματήστε τον Tony Blair

Ηλεκτρονικό ψήφισμα εναντίον της υποψηφιότητας του

Τόνυ Μπλαιρ για την «Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης»


Εμείς, οι Ευρωπαίοι πολίτες κάθε προέλευσης και πολιτικών πεποιθήσεων, επιθυμούμε να εκφράσουμε την πλήρη αντίθεσή μας στην υποψηφιότητα του Τόνυ Μπλαιρ για την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βάλτε το μήνυμα και την πρόσκληση σε όλα τα blogs! Απαιτείται 1 εκατ. υπογραφές για να φτάσει το ζήτημα στην Ευρ. Επιτροπή και έχουν κατατεθεί μέχρι τώρα μόνο περί τις 17.000




Και για να θυμόμαστε τα έργα αυτού του κυρίου Μπλερ και του φίλου του, του κυρίου Μπους, ας θυμηθούμε ένα από τα παιδιά του Ιράκ... Ένα από τα χιλιάδες παιδιά στον κόσμο που πλήρωσαν την πολιτική της βαρβαρότητας που εφάρμοσε το δίδυμο Μπλερ - Μπους:


Πόσα ακόμη παιδιά θα πρέπει να πληρώσουν για

να ξεσηκωθούν όλοι οι λαοί και

όλοι οι άνθρωποι;

Συγκέντρωση στα Προπύλαια - Πορεία στην Αμερικάνικη Πρεσβεία: Σάββατο 12μμ



Μπροστά στις πολύ σοβαρές εξελίξεις που διαμορφώνονται στα Βαλκάνια, το ΚΚΕ και η ΚΝΕ αναπτύσσουν πολύμορφες και πολύπλευρες δραστηριότητες.

Σ' αυτό το πλαίσιο, οι Οργανώσεις Αθήνας, Πειραιά, Αττικής, Σπουδάζουσας Αθήνας και ΤΕΙ Λεκανοπεδίου της ΚΝΕ, μαζί με τις Κομματικές Οργανώσεις Αθήνας και Πειραιά του ΚΚΕ διοργανώνουν συγκέντρωση σήμερα Σάββατο 23 Φλεβάρη, στις 12 το μεσημέρι, στα Προπύλαια.

Θα ακολουθήσει πορεία προς τα γραφεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης και την πρεσβεία των ΗΠΑ.

Σε άλλες πόλεις

Πικετοφορία για τις εξελίξεις στα Βαλκάνια διοργανώνουν η ΝΕ Χανίων του ΚΚΕ και το ΝΣ Χανίων της ΚΝΕ την Τρίτη 26 Φλεβάρη, στις 7 το απόγευμα, στην πλατεία της Δημοτικής Αγοράς.

Εκδήλωση - συζήτηση για τα Βαλκάνια

Τη Δευτέρα 25 Φλεβάρη, στις 6 μ.μ., στο ξενοδοχείο «Stanley»

Η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, θα μιλήσει τη Δευτέρα 25 Φλεβάρη, στις 6 μ.μ., στο ξενοδοχείο «Stanley» (πλ. Καραϊσκάκη), στη συζήτηση που διοργανώνει η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ, με τη συμμετοχή κοινωνικών και πολιτικών παραγόντων της χώρας. «Για να ανταλλάξουμε απόψεις σχετικά με τις επικίνδυνες εξελίξεις που διαμορφώνουν οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και επεμβάσεις στα Βαλκάνια με την ανεξαρτητοποίηση του Κοσσόβου και το όνομα της FYROM», γράφεται χαρακτηριστικά στη σχετική πρόσκληση. Και παραπέρα τονίζεται η ανάγκη «να συμβάλουμε με τον προβληματισμό και τη δράση μας στην ανάπτυξη του λαϊκού αντιιμπεριαλιστικού κινήματος».

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Φλερτάρει με τη «διπλή ονομασία»

Σφυγμομετρεί τις αντιδράσεις για την αποδοχή της νέας πρότασης Νίμιτς

που συνιστά λύση «διπλής ονομασίας»

Στόχος είναι μία αμοιβαία αποδεκτή λύση, δηλώνει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ξεχνώντας τη θέση για «μία σύνθετη ονομασία»...

Στην αποδοχή της φόρμουλας Νίμιτς για «διπλή ονομασία» προσανατολίζεται η κυβέρνηση, σφυγμομετρώντας ταυτόχρονα τις αντιδράσεις της «κοινής γνώμης» σε μια τέτοια λύση της ονομασίας της ΠΓΔΜ.

Ουσιαστικά, η κυβέρνηση επιλέγει την αποδοχή και νομιμοποίηση των τετελεσμένων στο θέμα αυτό, περισώζοντας ταυτόχρονα τα προσχήματα για το εσωτερικό της χώρας και αποφεύγοντας τη δημιουργία «κρίσης» στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε σχέση με το «περιφερειακό ρόλο» που διεκδικεί η εγχώρια άρχουσα τάξη στην ευρύτερη περιοχή.

Ενδείξεις που ενισχύουν την παραπάνω εκτίμηση αποτελούν:

Πρώτον, ότι η κυβέρνηση αποδέχτηκε ως βάση συζήτησης τη νέα πρόταση Νίμιτς, που δεν είναι παρά μια λύση «διπλής ονομασίας».

Δεύτερον, ότι τελευταία αναφέρει διαρκώς ότι στόχος της είναι «μια αμοιβαία αποδεκτή λύση», αποσιωπώντας ότι αυτή πρέπει να είναι «μία σύνθετη ονομασία», όπως έκανε μέχρι πρόσφατα.

Τρίτον, τοποθετούμενη χτες στην ουσία της πρότασης Νίμιτς η κυβέρνηση περιορίστηκε να επισημάνει ότι υπάρχουν σημεία που δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά ως έχουν, αποφεύγοντας να αποδοκιμάσει τη φόρμουλα της «διπλής ονομασίας» που προτείνει ο Αμερικανός διαμεσολαβητής.

Ηδη η κυβέρνηση φαίνεται να ρίχνει το βάρος της στις διαπραγματεύσεις στην επιλογή ενός ονόματος με γεωγραφικό προσδιορισμό που, σύμφωνα με την πρόταση Νίμιτς, θα ισχύει στους διεθνείς οργανισμούς, στις διεθνείς συμβάσεις και στα διαβατήρια των κατοίκων της γειτονικής χώρας, θεωρώντας περίπου δεδομένο ότι το συνταγματικό όνομα της ΠΓΔΜ («Δημοκρατία της Μακεδονίας») θα χρησιμοποιείται στις διμερείς σχέσεις της με τις άλλες χώρες, όπως συμβαίνει μέχρι τώρα από περίπου 130 χώρες.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος

Επίσημα ωστόσο η κυβέρνηση δεν αποδέχεται τη «διπλή ονομασία», σημειώνοντας ότι πρόκειται για «αντικείμενο διαπραγμάτευσης», ενώ υπενθυμίζει τη θέση της για άσκηση βέτο στην ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ στην περίπτωση που δεν υπάρξει λύση στο θέμα της ονομασίας μέχρι τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις αρχές Απρίλη.

«Η πρόταση (σ.σ. Νίμιτς) έχει σημεία τα οποία δεν μπορεί να γίνουν αποδεκτά, ως έχουν. Υπάρχουν άλλα σημεία τα οποία χρήζουν αποσαφηνίσεως. Και άλλα σημεία που κατ' αρχάς θα μπορούσαν να γίνουν δεκτά υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Δεν μπορώ να πω τίποτε περισσότερο και δεν θα πω τίποτε περισσότερο», ήταν το γενικό σχόλιο που έκανε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απαντώντας σε ερωτήσεις για τη στάση της κυβέρνησης στην πρόταση του διαμεσολαβητή του ΟΗΕ. Σε άλλο σημείο ο Θ. Ρουσόπουλος υπογράμμισε ότι «η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να προχωρήσει σε αυτή τη δύσκολη διαπραγμάτευση με στόχο να καταλήξουμε σε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση». Στη δημοσιογραφική επισήμανση γιατί παραλείπει η κυβέρνηση στις τελευταίες τοποθετήσεις της τη θέση για μία σύνθετη ονομασία που θα ισχύει παντού, ο εκπρόσωπος περιορίστηκε να δηλώσει ότι «δεν επαναλαμβάνει πολλά πράγματα χάριν οικονομίας χρόνου»!...

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, ο οποίος υποστήριξε ότι η μη λύση στο θέμα του ονόματος της ΠΓΔΜ σημαίνει μη πρόσκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ. «Το καταλυτικό στάδιο για τη διαπραγμάτευση είναι η στιγμή που θα συζητηθεί στο ΝΑΤΟ αν θα σταλεί πρόσκληση στη γειτονική χώρα. Αυτό θα γίνει στις 6 Μαρτίου», είπε ο Γ. Κουμουτσάκος (στον «Αλφα 9,89»), συμπληρώνοντας ότι «το αποτέλεσμα πάντως θα είναι γνωστό, δηλαδή καταλήγει με τη σαφή τοποθέτηση ότι μη λύση ως τότε σημαίνει και μη πρόσκληση της γειτονικής χώρας για ένταξη». Ταυτόχρονα, άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση ποντάρει στη συνέχιση της αδιάλλακτης στάσης των Σκοπίων ώστε να δικαιολογήσει τις επιλογές της στα μάτια των «συμμάχων». «Πρέπει να δούμε ποια θα είναι η αντίδραση των Σκοπίων γιατί βλέπω να υπάρχει μεγάλη ένταση, ανησυχία για το πώς θα αντιδράσουν. Θα δούμε το τι θα γίνει από εκεί», είπε με νόημα.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απέρριψε το ενδεχόμενο της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες με επίκληση του «Σκοπιανού» λέγοντας ότι «η κυβέρνηση εξελέγη για να διαχειριστεί όλα τα θέματα, είτε εξωτερικής είτε εσωτερικής πολιτικής».

Πάντως, στελέχη της ΝΔ έχουν ήδη μπει στη λογική της ονοματολογίας και εκφράζουν την προτίμησή τους για κάποια από τα πέντε ονόματα που προτείνει ο Νίμιτς. «Οι τρεις ονομασίες που έχουν πέσει στο τραπέζι απορρίπτονται a priori από εμάς χωρίς συζήτηση, οι δύο ονομασίες που παραμένουν στο τραπέζι, το "Δημοκρατία Νέας Μακεδονίας" και "Δημοκρατία της Ανω Μακεδονίας", είναι δύο που συζητάμε κατά κάποιο τρόπο», δήλωσε (στο ραδιόφωνο της ΕΡΑ) ο γγ της ΚΟ, Γ. Τραγάκης. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι όλοι οι βουλευτές της ΝΔ στηρίζουν τις επιλογές της κυβέρνησης «και οφείλουν να το κάνουν διότι έχουμε πρόσφατη λαϊκή εντολή». Από την πλευρά του ο Γ. Ορφανός επισήμανε με νόημα ότι «έχουμε ζητήσει μια λύση που θα έχει ένα όνομα για όλες τις χρήσεις».

Μήνυμα στον Νίμιτς


Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση έχει καταλήξει στις «παρατηρήσεις» της επί της πρότασης Νίμιτς, επιβεβαιώνοντας ότι την αποδέχεται ως βάση διαπραγμάτευσης. «Πριν από λίγο δόθηκαν οδηγίες στον διαπραγματευτή πρέσβη κ. Α. Βασιλάκη να επικοινωνήσει με τον προσωπικό απεσταλμένο του ΓΓ του ΟΗΕ, κ. M. Nimetz, για να τον ενημερώσει ότι η ελληνική κυβέρνηση μετά από ενδελεχή μελέτη έχει καταλήξει στις αντιρρήσεις, τις επισημάνσεις και τις προτεινόμενες αλλαγές επί της πρότασής του», δήλωσε ο Γ. Κουμουτσάκος.

ΠΗΓΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ: Εφημερίδα Ριζοσπάστης

Στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας αγνοούμε ακόμη και πότε πέθανε ο Εθνικός μας Ποιητής...

Προχτές το λάθος αφορούσε τη γέννηση του Γιώργου Σεφέρη. Έπειτα βρήκαμε λάθος την ημερομηνία απελευθέρωσης των Ιωαννίνων. Και τώρα ήρθε και έδεσε το κακό... Δεν ξέρουμε ούτε πότε πέθανε ο εθνικός μας ποιητής...

Να πω την αλήθεια, δεν είμαι πια καθόλου σίγουρη ότι ξέρουμε και το όνομά του. Διευκρινίζω το λοιπόν ότι μιλάμε για τον Διονύσιο Σολωμό.


Κι ακόμη ότι τα λάθη στις ημερομηνίες αφορούν την υπηρεσία ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ της ΕΡΤ.

Σήμερα λοιπόν, 22 Φεβρουαρίου, για την ΕΡΤ είναι επέτειος θανάτου του Σολωμού. Έλα μου ντε που δεν είναι σήμερα. Και δεν έχει σημασία που μόνο μια μέρα έπεσαν έξω αυτή τη φορά - 9 του μηνός Φεβρουαρίου με το παλιό, 21 με το καινούριο, του έτους 1857, πέθανε ο μεγάλος Ζακυνθινός ποιητής - αλλά που η αδιαφορία και η ακηδία έρχεται σε καιρούς που τέτοια συμπεριφορά όχι μόνο προκαλεί τη θλίψη μας μα και την οργή μας.

Στις μέρες που η χώρα μας δίνει μάχες στα διεθνή φόρα για να προστατεύσει ένα όνομα, τη Μακεδονία μας, δειχνόμαστε ασεβείς και επιλήσμονες σε ένα πρόσωπο σύμβολο του λαού μας. Σολωμός βρε αχμάκηδες είναι αυτός. Η φωνή και η αηδονολαλιά της αψηλότερης στιγμής της ιστορίας μας, του '21... Και του στιχουργού που έκανε χιλιάδες έλληνες ως τα τώρα να αναρριπίζονται τα φυλλοκάρδια τους και να αφήνουν ακόμη και την τελευταία τους πνοή με τα δικά του λόγια στα χείλη. Κι εμείς; Το δικό του θάνατο, τη στιγμή που εκείνος έφυγε για το τελευταίο του ταξίδι, πώς την τιμούμε; Και πώς του αποδίδουμε όσα του χρωστάμε;

Πονάει πολύ ετούτη η νέα παρατυπία. Με πόνεσε και ο Σεφέρης. Δε λέω. Τον αγαπώ ιδιαίτερα και εκείνον. Και ντράπηκα πολύ σαν είδα στο διαδίκτυο να τον προβάλλουν οι άσπονδοι γείτονες, οι Τούρκοι... με βίντεο από το σπίτι του που μουσείο το έχουν κάνει. Πόνεσαν και τα Γιάννενα, πατρίδα μου ιδιαίτερη. Μια πατρίδα παραμελημένη και ξεχασμένη για την υπόλοιπη Ελλάδα. Που έσωσαν να την πούνε εύανδρο για τους ευεργέτες που χάρισε στο έθνος και την κατάντησαν έπειτα τη φτωχότερη γωνιά της Ευρώπης. Μα τώρα, με το Σολωμό και με τη συγκυρία των ημερών, οργίστηκα και μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι.

Και πιο πολύ οργίζομαι όταν θυμάμαι πέρυσι τέτοιες μέρες να κόπτονται ούλοι - αφέντες, δούλοι - για το βιβλίο Ιστορίας... Αχ, τρομάρα μας. Στη χώρα των ανιστόρητων να κλαίγονται και να ολοφύρονται για την ιστορία που μαθαίνουν τα εκτάκια. Ε, της υποκρισίας μας ο μέγας ύμνος! Και της αμετροέπειάς μας το μεγαλείο το αξεπέραστο...

Όχι τίποτε άλλο, μα μόλις χτες, έτσι για να τιμήσουμε τον ποιητή, βάλαμε μπρος με τα Μικρά μου Τερατάκια, τα 18 εκτάκια μου, ένα θεατρικό βασισμένο στη Γυναίκα της Ζάκυθος. Θα έπρεπε να δείτε από μια γωνιά τον ενθουσιασμό τους που θα παίξουν Σολωμό. Ο αντίθετος πόλος της δικής μου απογοήτευσης απόψε... Που πέρα κι από το λάθος της χρυσοπληρωμένης μας ΕΡΤ, άδικα έψαχνα να βρω έστω μια μικρή αναφορά στον τύπο για τη μέρα αυτή... Μόνο κάτι σε Σολωμό με φασόλια και σέλερι βρήκα. Ναι, έτσι ακριβώς. Όχι Σολομό, που σημαίνει ψάρι, μα Σολωμό!!! που είναι το όνομα του εθνικού ποιητή. Το σέλερι μωρέ μας μάρανε. Εδώ κάναμε βραστό κοτζάμ εθνικό ποιητή. Και κατά τα άλλα η περί του ονόματος της Μακεδονίας μάχη καλά κρατεί. Σοφολογιώτατοι και περισπούδαστοι και το χάλι μας το μαύρο.

Πέστε μου τώρα εσείς... Τι να διδάξω σε τούτα τα αγγελούδια; Για ποιο Σολωμό να τους μιλήσω και ποιο Σολωμό να ανεβάσω στις 25 του Μάρτη; Μα την αλήθεια σε μεγάλο πειρασμό με βάλανε... Να στήσουμε ένα χορό με τους "ξανθούς Απρίληδες" στην αυλή του σχολειού μας. Να πάρουμε κι ένα καζάνι και και να βράσουμε φασολάδα με καρότα και με σέλινα, ελληνικά και πατροπαράδοτα, και να βάλω και τα μικρά ζιζάνια να αναστήσουν τον παππού Αριστοφάνη, μπας και ιδρώσει το αυτάκι κανενός. Αντίδοτο στη μπόχα από τα άλλα ... φασόλια.

Προς το παρόν, πρώτες βοήθειες σε όσους τον πόνο μας νιώθουν, αφιερώνω μια ανάσα καθάριο οξυγόνο. Να συνεφέρουμε λιγάκι και να γεμίσουμε Ελλάδα λαμπερή. Να ακούσουμε για Σολωμό από εκείνον που πολύ τον αγάπησε και άλλο τόσο τον μελέτησε. Το Δημήτρη Λιαντίνη. Τον ελληνοέλληνα. Και άφησε εντολή την ώρα που θα πέφτει, το Σολωμό να στεφανώσουνε. Τιμή στον ποιητή και παιάνισμα στην Ελλάδα. Γιατί έτσι κάνουν οι έλληνες. Έτσι που πρόσταξε ο άλλος μεγάλος μας ποιητής:

Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί,

όπου και να θολώνει ο νους σας,

μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό

Οδυσσέας Ελύτης





Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στις 8 του Απρίλη του 1998. Ακριβώς 200 χρόνια από τη γέννηση του εθνικού ποιητή. Τονίζω το "ακριβώς", για να μάθουμε και την ημερομηνία γέννησης...

Τίτλος: "Ο Σολωμός ως σωτήρας του μύθου του '21". Το '21 το έσωσε... Εμάς, εμάς ποιος θα μας σώσει από την κατρακύλα μας;

  • ΥΣ Θέλω να πιστεύω ότι προχτές που παρουσιάστηκε βιβλίο για το Σολωμό, θα θυμήθηκαν να πούνε πως κλείνουν 151 χρόνια από το θάνατό του. Αλλά και πάλι αναρωτιέμαι. Χάθηκε ο κόσμος να κάνανε την παρουσίαση δυο μέρες αργότερα; Ανήμερα που έφυγε για να τιμήσουν και τη μέρα; Στην εφημερίδα πάντως δεν έγραψαν το παραμικρό.

Πάλι σεισμός;;;

Έλεος πια. Σεισμός εδώ σεισμός εκεί... Και οι σεισμολόγοι να διαφωνούν και να μας τρομοκρατούν.


Ο καινούριος έγινε σήμερα κάπου προς Ζάκυνθο. 6.57 το πρωί.


Φεύγω για δουλειά... δείτε λεπτομέρεις στο in.gr Σημειώνω μόνο, για να μην τρομοκρατούμαστε και μεταξύ μας ότι δεν ήταν μεγάλος. Μόνο 4.9... Είδατε τι καλά; Με τα εξάρια της Καλαμάτας, ο 4.9 ούτε που λαμβάνεται υπόψη...

Κομμουνιστικό Μανιφέστο: 160 χρόνια...

1848. 21 Φεβρουαρίου.

Τυπώνεται στο Λονδίνο ένα μικρό βιβλιαράκι. Ένα βιβλιαράκι που θα προκαλέσει σεισμούς και μετασεισμούς πολλών ρίχτερ στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Συγγραφείς ο Κάρολος Μαρξ και Φρίντριχ Έγκελς.


Τίτλος: Κομμουνιστικό Μανιφέστο

Πρόλογος στη γερμανική έκδοση του 1872

Η "Ένωση των Κομμουνιστών", μια διεθνής εργατική Ένωση, που στις τότε συνθήκες μπορούσε φυσικά να είναι μονάχα μυστική, στο Συνέδριο που έγινε στο Λονδίνο το Νοέμβρη του 1847, ανέθεσε στους υποφαινόμενους να συντάξουν ένα διεξοδικό θεωρητικό και πρακτικό πρόγραμμα του κόμματος, που προοριζόταν για δημοσίευση. Έτσι γεννήθηκε το παρακάτω "Μανιφέστο" που το χειρόγραφο του ταξίδεψε στο Λονδίνο για να τυπωθεί, λίγες βδομάδες πριν από την επανάσταση του Φλεβάρη [1] .

Δημοσιεύτηκε πρώτα στα γερμανικά και τυπώθηκε τουλάχιστον σε δώδεκα διαφορετικές εκδόσεις σ' αυτή τη γλώσσα, στη Γερμανία, την Αγγλία και την Αμερική. Στα αγγλικά, για πρώτη φορά κυκλοφόρησε το 1850 στο Λονδίνο, στον Κόκκινο Δημοκράτη, μεταφρασμένο από τη δεσποινίδα Έλεν Μάκφαρλεϊν[2] και το l871 βγήκε στην Αμερική τουλάχιστο σε τρεις διαφορετικές μεταφράσεις. Στα γαλλικά βγήκε για πρώτη φορά στο Παρίσι, λίγο πριν από την εξέγερση τον Ιούνη του 1848, και τελευταία δημοσιεύτηκε στο Σοσιαλιστή της Νέας Υόρκης [3] . Ετοιμάζεται τώρα μια άλλη μετάφραση. Στα πολωνικά βγήκε στο Λονδίνο λίγο μετά την πρώτη γερμανική έκδοση. Στα ρωσικά βγήκε στη Γενεύη στη δεκαετία του 1860-70 [4] . Και στα δανικά μεταφράστηκε επίσης αμέσως μετά την έκδοσή του.

Όσο πολύ κι αν έχουν αλλάξει οι συνθήκες στα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια, οι γενικές αρχές που εκτέθηκαν σ' αυτό το "Μανιφέστο" διατηρούν σε γενικές γραμμές και σήμερα όλη τους την ορθότητα. Μερικά σημεία θα μπορούσαν εδώ κι εκεί να διορθωθούν. Η πρακτική εφαρμογή αυτών των αρχών, εξηγεί το ίδιο το "Μανιφέστο", θα εξαρτηθεί παντού και πάντα από τις υπάρχουσες ιστορικές συνθήκες και γι' αυτό δεν αποδίδεται καθόλου ιδιαίτερη σημασία στα επαναστατικά μέτρα, που προτείνονται το τέλος του ΙΙ μέρους.

Αυτό το μέρος θα το παρουσιάζαμε σήμερα από πολλές απόψεις διαφορετικά. Μπρος στην τεράστια ανάπτυξη της μεγάλης βιομηχανίας στα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια και στην κομματική οργάνωση της εργατικής τάξης που προοδεύει μαζί της, μπρος στην πρακτική πείρα, πρώτα της επανάστασης του Φλεβάρη, και πολύ περισσότερο ακόμα της Κομμούνας του Παρισιού, όπου για πρώτη φορά το προλεταριάτο κράτησε την πολιτική εξουσία δύο ολόκληρους μήνες, το πρόγραμμα αυτό πάλιωσε σε μερικά σημεία.

Η Κομμούνα, ιδίως, απέδειξε ότι δεν μπορεί "η εργατική τάξη να πάρει στα χέρια της την έτοιμη κρατική μηχανή και να τη βάλει σε κίνηση για τους δικούς της σκοπούς" (Βλέπε τον "Εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία, έκκληση του Γενικού Συμβουλίου της Διεθνούς Ένωσης των Εργατών", γερμανική έκδοση, σελ.19, όπου αναπτύσσεται πιο διεξοδικά).

Ακόμα, είναι αυτονόητο ότι, για σήμερα, η κριτική της σοσιαλιστικής φιλολογίας παρουσιάζει κενά, γιατί σταματάει ως το 1847 και ότι οι παρατηρήσεις για τη στάση των κομμουνιστών απέναντι στα διάφορα κόμματα της αντιπολίτευσης (IV μέρος) κι αν ακόμα και σήμερα είναι ακριβείς στις γενικές γραμμές τους, έχουν ωστόσο παλιώσει στις λεπτομέρειές τους και μόνο για το γεγονός ότι άλλαξε ολοκληρωτικά η πολιτική κατάσταση και η ιστορική εξέλιξη εξαφάνισε από το πρόσωπο της γης τα πιο πολλά κόμματα που απαριθμούνται εκεί.

Ωστόσο το "Μανιφέστο" είναι ένα ιστορικό ντοκουμέντο που δεν έχουμε πια το δικαίωμα να το αλλάξουμε. Μπορεί μια μεταγενέστερη έκδοση να βγει συνοδευμένη από μια εισαγωγή, που θα γεφυρώσει την απόσταση από το 1847 ως τα σήμερα. Τούτη η ανατύπωση μας ήρθε τόσο αναπάντεχα, που δεν μας δίνει τον καιρό για μια τέτοια δουλειά.


Λονδίνο, 24 του Ιούνη 1872

Καρλ Μαρξ, Φρίντριχ Ένγκελς



Σημειώσεις

1)Πρόκειται για την επανάσταση του Φλεβάρη του 1848 στη Γαλλία (σημ. ελλ. έκδ.).

2)Η αγγλική μετάφραση του "Μανιφέστου" της Έλεν Μάκφαρλεϊv κυκλοφόρησε το Νοέμβρη του 1850 συντομευμένη στο εβδομαδιαίο έντυπο The Red Republican (Ο Κόκκινος Δημοκράτης), αριθ. 21-24, με τον τίτλο Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το έντυπο The Red Republican ήταν έκδοση του Τζορτζ Τζούλιαν Χάρνεϊ και κυκλοφορούσε από τον Ιούνη μέχρι το Νοέμβρη του 1850 στο Λονδίνο, απηχώντας τις απόψεις των χαρτιστών (σημ. γερμ- συντ.).

3)Η γαλλική έκδοση που αναφέρεται εδώ κυκλοφόρησε συντομευμένη στο εβδομαδιαίο έντυπο Le Socialiste (Ο Σοσιαλιστής) το Γενάρη και Φλεβάρη του 1872. Ο Σοσιαλιστής κυκλοφορούσε στα γαλλικά στη Νέα Υόρκη από τον Οκτώβρη του 1871 ως το Μάη του 1873. Από το Δεκέμβρη του 1871 ως τον Οκτώβρη του 1872 ήταν το όργανο του γαλλικού τμήματος της Διεθνούς Ένωσης των Εργατών στις ΗΠΑ, και υποστήριζε τα αστικά και μικροαστικά στοιχεία στη Βορειοαμερικάνικη Ομοσπονδία της Διεθνούς. Μετά το Συνέδριο της Χάγης διέκοψε τη σύνδεση με τη Διεθνή (σημ. γερμ. σύντ.).

4)Αυτή η πρώτη ρωσική έκδοση κυκλοφόρησε στη Γενεύη το 1869 σαν μπροσούρα χωρίς εξώφυλλο, χωρίς αναφορά στο συγγραφέα, το μεταφραστή, χωρίς τόπο και χρόνο έκδοσης (σημ. γερμ. σύντ.).


Εισαγωγή

Ένα φάντασμα πλανιέται στην Ευρώπη: το φάντασμα του κομμουνισμού. Όλες οι δυνάμεις της γερασμένης Ευρώπης ενώθηκαν σε μια ιερή συμμαχία για να κυνηγήσουν αυτό το φάντασμα: ο πάπας και ο τσάρος, ο Μέτερνιχ κι ο Γκιζό, γάλλοι ριζοσπάστες και γερμανοί αστυνομικοί.

Ποιο κόμμα της αντιπολίτευσης δεν έχει κατηγορηθεί σαν κομμουνιστικό από τους αντιπάλους του που κυβερνούν, ποιο κόμμα της αντιπολίτευσης δεν αντέκρουσε με την κατηγορία του κομμουνισμού τους πιο προοδευτικούς αντιπολιτευόμενους, καθώς και τους αντιδραστικούς αντιπάλους του;

Δυο πράγματα βγαίνουν απ' το γεγονός αυτό:

Ο κομμουνισμός αναγνωρίζεται πια απ' όλες τις ευρωπαϊκές δυνάμεις σαν μια δύναμη.

Είναι καιρός πια οι κομμουνιστές να εκθέσουν ανοιχτά μπροστά σ' όλο τον κόσμο τις αντιλήψεις τους, τους σκοπούς τους, τις επιδιώξεις τους και ν' αντιπαραθέσουν στο παραμύθι του κομμουνιστικού φαντάσματος ένα Μανιφέστο του ίδιου του κόμματος.

Για το σκοπό αυτό συγκεντρώθηκαν στο Λονδίνο κομμουνιστές από τις πιο διαφορετικές εθνότητες και συντάξανε το παρακάτω Μανιφέστο που δημοσιεύεται στην αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική, φλαμανδική και δανική γλώσσα.

Αστοί και προλετάριοι [1]

Η ιστορία όλων των ως τώρα κοινωνιών[2] είναι η ιστορία ταξικών αγώνων.

Ελεύθερος και δούλος, πατρίκιος και πληβείος, βαρόνος και δουλοπάροικος, μάστορας[3] και κάλφας, με μια λέξη, καταπιεστής και καταπιεζόμενος, βρίσκονταν σε ακατάπαυστη αντίθεση μεταξύ τους, έκαναν αδιάκοπο αγώνα, πότε καλυμμένο, πότε ανοιχτό, έναν αγώνα που τελείωνε κάθε φορά με έναν επαναστατικό μετασχηματισμό ολόκληρης της κοινωνίας ή με την από κοινού καταστροφή των τάξεων που αγωνίζονταν.

Στις προηγούμενες εποχές της ιστορίας βρίσκουμε σχεδόν παντού μια πλήρη διαίρεση της κοινωνίας σε διάφορες κλειστές τάζεις, μια πολύτροπη διαβάθμιση των κοινωνικών θέσεων. Στην αρχαία Ρώμη βρίσκουμε πατρίκιους, ιππείς, πληβείους, δούλους. Στο μεσαίωνα φεουδάρχες, υποτελείς, μαστόρους, καλφάδες, δουλοπάροικους κι επιπλέον σε καθεμιά απ' αυτές τις τάξεις βρίσκουμε ξανά ιδιαίτερες διαβαθμίσεις.

Η σύγχρονη αστική κοινωνία που πρόβαλε από την καταστροφή της φεουδαρχικής κοινωνίας δεν κατάργησε τις ταξικές αντιθέσεις, έβαλε μονάχα στη θέση των παλιών νέες τάξεις, νέους όρους καταπίεσης, νέες μορφές πάλης.

Ωστόσο, η εποχή μας, η εποχή της αστικής τάξης, χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι απλοποίησε τις ταξικές αντιθέσεις. Ολόκληρη η κοινωνία όλο και περισσότερο χωρίζεται σε δύο μεγάλα αντίπαλα στρατόπεδα, σε δύο μεγάλες τάξεις, που βρίσκονται άμεσα αντιμέτωπες η μια με την άλλη: στην αστική τάξη και το προλεταριάτο.

Απ' τους δουλοπάροικους του μεσαίωνα προήλθαν οι ελεύθεροι πολίτες των πρώτων πόλεων. Απ' αυτόν τον αστικό πληθυσμό αναπτύχθηκαν τα πρώτα στοιχεία της αστικής τάξης.

Η ανακάλυψη της Αμερικής, ο περίπλους της Αφρικής δημιούργησαν για την αστική τάξη που γεννιόταν ένα καινούργιο πεδίο δράσης. Οι αγορές των Ανατολικών Ινδιών και της Κίνας, ο αποικισμός της Αμερικής, οι ανταλλαγές με τις αποικίες, ο πολλαπλασιασμός των μέσων ανταλλαγής και των εμπορευμάτων γενικά έδωσαν μια άγνωστη ως τα τότε ώθηση στο εμπόριο, τη ναυσιπλοΐα, τη βιομηχανία και προκάλεσαν έτσι μια γρήγορη ανάπτυξη τού επαναστατικού στοιχείου της φεουδαρχικής κοινωνίας που κατέρρεε.

Ο ίσαμε τότε φεουδαρχικός ή συντεχνιακός τρόπος οργάνωσης της βιομηχανίας δεν έφτανε πια για να καλύψει τις ανάγκες που με τις νέες αγορές μεγάλωναν. Η μανιφακτούρα πήρε τη θέση του. Οι συντεχνιακοί μάστοροι παραμερίστηκαν από τη βιομηχανική μεσαία τάξη. Ο καταμερισμός της δουλειάς ανάμεσα στις διάφορες συντεχνίες εξαφανίστηκε μπροστά στον καταμερισμό της δουλειάς μέσα στο ίδιο το ξεχωριστό εργαστήρι.

Όμως οι αγορές όλο και μεγάλωναν, η ζήτηση όλο και αύξαινε. Και η μανιφακτούρα δεν επαρκούσε πια. Τότε ο ατμός και η μηχανή επαναστατικοποίησαν τη βιομηχανική παραγωγή. Στη θέση της μανιφακτούρας μπήκε η μεγάλη σύγχρονη βιομηχανία. Στη θέση της βιομηχανικής μεσαίας τάξης μπήκαν οι βιομήχανοι εκατομμυριούχοι, οι αρχηγοί ολόκληρων βιομηχανικών στρατιών, οι σύγχρονοι αστοί.

Η μεγάλη βιομηχανία δημιούργησε την παγκόσμια αγορά, που είχε προετοιμαστεί από την ανακάλυψη της Αμερικής. H παγκόσμια αγορά έδωσε μια τεράστια ανάπτυξη στο εμπόριο, στη ναυτιλία, στα μέσα συγκοινωνίας της ξηράς. Αυτή η ανάπτυξη με τη σειρά της επέδρασε στην επέκταση της βιομηχανίας. Και στο βαθμό που επεκτείνονταν η βιομηχανία, τo εμπόριο, η ναυτιλία, οι σιδηρόδρομοι, στον ίδιο βαθμό αναπτυσσόταν η αστική τάξη, αύξαινε τα κεφάλαιά της, απωθούσε στο περιθώριο όλες τις τάξεις που κληροδότησε ο μεσαίωνας.

Βλέπουμε, λοιπόν, πως η ίδια η σύγχρονη αστική τάξη είναι προϊόν μιας πολύχρονης εξέλιξης, μιας σειράς από ανατροπές στον τρόπο παραγωγής και επικοινωνίας.

Καθεμιά απ' αυτές τις βαθμίδες εξέλιξης της αστικής τάξης συνοδευόταν από μια αντίστοιχη πολιτική πρόοδο[4]. H αστική τάξη, τάξη καταπιεζόμενη κάτω από την κυριαρχία των φεουδαρχών αρχόντων, ένοπλη αυτοδιοικούμενη εταιρία μέσα στην κοινότητα[5], εδώ ανεξάρτητη δημοκρατία της πόλης εκεί τρίτη τάξη που είναι φόρου υποτελής στη μοναρχία[6], ύστερα, στην περίοδο της μανιφακτούρας, αντίβαρο ενάντια στους ευγενείς στην περιορισμένη απ' τους φεουδάρχες μοναρχία ή στην απόλυτη μοναρχία και κύριο στήριγμα των μεγάλων μοναρχιών γενικά, αυτή η αστική τάξη, από τότε που δημιουργήθηκε η μεγάλη βιομηχανία και η παγκόσμια αγορά, κατέκτησε τελικά την αποκλειστική πολιτική εξουσία στο σύγχρονο αντιπροσωπευτικό κράτος. Η σύγχρονη κρατική εξουσία είναι μονάχα μια επιτροπή που διαχειρίζεται τις κοινές υποθέσεις της αστικής τάξης στο σύνολο της.

Η αστική τάξη έπαιξε στην ιστορία ένα ρόλο εξαιρετικά επαναστατικό.

Παντού όπου η αστική τάξη ήρθε στην εξουσία, κατέστρεψε όλες τις φεουδαρχικές, πατριαρχικές και ειδυλλιακές σχέσεις. Έσπασε χωρίς οίκτο τους πολυποίκιλους φεουδαρχικούς δεσμούς που συνδέανε τον άνθρωπο με τους φυσικούς ανώτερούς του και δεν άφησε κανέναν άλλο δεσμό ανάμεσα σε άνθρωπο και σε άνθρωπο, εκτός από το γυμνό συμφέρον, από την αναίσθητη "πληρωμή τοις μετρητοίς". Έπνιξε στα παγωμένα νερά του εγωιστικού υπολογισμού τα ιερά ρίγη του ευλαβικού ρεμβασμού, του ιπποτικού ενθουσιασμού, της μικροαστικής μελαγχολίας. Μετέτρεψε την προσωπική αξιοπρέπεια σε ανταλλακτική αξία και στη θέση των απειράριθμων γραφτών και των έντιμα αποκτημένων ελευθεριών έβαλε τη μοναδική ασυνείδητη ελευθερία του εμπορίου. Με μια λέξη, στη θέση της καλυμμένης με θρησκευτικές και πολιτικές αυταπάτες εκμετάλλευσης, έβαλε την ανοιχτή, ξεδιάντροπη, άμεση, σκληρή εκμετάλλευση.

Η αστική τάξη αφαίρεσε το φωτοστέφανο απ' όλα τα ως τότε αξιοσέβαστα επαγγέλματα που τα αντίκριζαν με θρησκευτική ευλάβεια. Το γιατρό, τo νομικό, τov παπά, τον ποιητή, τον άνθρωπο της επιστήμης, τους μετέτρεψε σε μισθωτούς εργάτες της.

Η αστική τάξη ξέσχισε τον πέπλο του συναισθηματισμού που σκέπαζε τις οικογενειακές σχέσεις και τις έκανε ξεκάθαρες χρηματικές σχέσεις.

Η αστική τάξη έδειξέ πώς η κτηνώδης εκδήλωση δύναμης στο μεσαίωνα, που τόσο τη θαυμάζει η αντίδραση, βρήκε την ταιριαστή της συμπλήρωση στην πιο ράθυμη τεμπελιά. Πρώτα απέδειξε τι μπορεί να κατορθώσει η ανθρώπινη δραστηριότητα. Έκανε τελείως διαφορετικά θαύματα απ' τις πυραμίδες της Αιγύπτου, τα ρωμαϊκά υδραγωγεία και τις γοτθικές μητροπόλεις. Πραγματοποίησε τελείως διαφορετικές εκστρατείες από τις μεταναστεύσεις των λαών και τις σταυροφορίες.

Η αστική τάξη δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς να επαναστατικοποιεί αδιάκοπα τα εργαλεία παραγωγής, δηλαδή τις σχέσεις παραγωγής, δηλαδή όλες τις κοινωνικές σχέσεις. Αντίθετα, η αμετάβλητη διατήρηση του παλιού τρόπου παραγωγής αποτελούσε τον πρώτο όρο ύπαρξης όλων των προηγούμενων βιομηχανικών τάξεων. Η συνεχής ανατροπή της παραγωγής, ο αδιάκοπος κλονισμός όλων των κοινωνικών καταστάσεων, η αιώνια αβεβαιότητα και κίνηση διακρίνουν την αστική εποχή από όλες τις προηγούμενες. Διαλύονται όλες οι στέρεες, σκουριασμένες σχέσεις με την ακολουθία τους από παλιές σεβάσμιες παραστάσεις και αντιλήψεις κι όλες οι καινούργιες που διαμορφώνονται παλιώνουν πριν προλάβουν να αποστεωθούν. Καθετί το κλειστό και στάσιμο εξατμίζεται, καθετί το ιερό βεβηλώνεται και στο τέλος οι άνθρωποι αναγκάζονται ν' αντικρίσουν με νηφάλιο μάτι τη θέση τους στη ζωή και τις αμοιβαίες σχέσεις τους.

Η ανάγκη να μεγαλώνει ολοένα την πώληση των προϊόντων της κυνηγά την αστική τάξη πάνω σ' όλη τη γήινη σφαίρα. Είναι υποχρεωμένη να φωλιάζει παντού, να εγκαθίσταται παντού, να δημιουργεί παντού σχέσεις.

Με την εκμετάλλευση της παγκόσμιας αγοράς, η αστική τάξη διαμόρφωσε κοσμοπολίτικα την παραγωγή και την κατανάλωση όλων των χωρών. Προς μεγάλη λύπη των αντιδραστικών, αφαίρεσε το εθνικό έδαφος κάτω από τα πόδια της βιομηχανίας. Εκμηδενίστηκαν κι εξακολουθούν ακόμα καθημερινά να εκμηδενίζονται οι παμπάλαιες εθνικές βιομηχανίες. Εκτοπίζονται από νέες βιομηχανίες που η εισαγωγή τους γίνεται ζωτικό ζήτημα για όλα τα πολιτισμένα έθνη, από βιομηχανίες που δεν επεξεργάζονται πια ντόπιες πρώτες ύλες, αλλά πρώτες ύλες που βρίσκονται στις πιο απομακρυσμένες ζώνες και που τα προϊόντα τους δεν καταναλώνονται μονάχα στην ίδια τη χώρα, αλλά ταυτόχρονα σε όλα τα μέρη τον κόσμου. Στη θέση των παλιών αναγκών, που ικανοποιούνταν από τα εθνικά προϊόντα, μπαίνουν καινούργιες ανάγκες που για να ικανοποιηθούν απαιτούν προϊόντα των πιο απομακρυσμένων χωρών και κλιμάτων. Στη θέση της παλιάς τοπικής και εθνικής αυτάρκειας και αποκλειστικότητας, μπαίνει μια ολόπλευρη συναλλαγή, μια ολόπλευρη αλληλεξάρτηση των εθνών. Κι αυτό που γίνεται στην υλική παραγωγή γίνεται και στην πνευματική παραγωγή. Τα πνευματικά προϊόντα των μεμονωμένων εθνών γίνονται κοινό χτήμα. Η εθνική μονομέρεια και ο εθνικός περιορισμός γίνονται όλο και πιο αδύνατα και από τις πολλές εθνικές και τoπικές φιλολογίες διαμορφώνεται μια παγκόσμια φιλολογία.

Με τη γρήγορη βελτίωση όλων των εργαλείων παραγωγής, με την απεριόριστη διευκόλυνση των επικοινωνιών, η αστική τάξη τραβάει στον πολιτισμό όλα, ακόμα και τα πιο βάρβαρα έθνη. Οι φτηνές τιμές των εμπορευμάτων της είναι το βαρύ πυροβολικό που γκρεμίζει όλα τα σινικά τείχη, και που αναγκάζει να συνθηκολογήσει ακόμα και το πιο σκληροτράχηλο μίσος των βαρβάρων ενάντια στους ξένους. Αναγκάζει όλα τα έθνη να δεχτούν τον αστικό τρόπο παραγωγής, αν δεν θέλουν να χαθούν. Τα αναγκάζει να εισαγάγουν στη χώρα τους το λεγόμενο πολιτισμό, δηλαδή να γίνουν αστοί. Με μια λέξη, δημιουργεί έναν κόσμο "κατ' εικόνα της".

Η αστική τάξη υπέταξε την ύπαιθρο στην κυριαρχία της πόλης. Δημιούργησε τεράστιες πόλεις, αύξησε σε μεγάλο βαθμό τον αριθμό τον αστικού πληθυσμού σε σύγκριση με τον αγροτικό και απέσπασε έτσι ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού από την ηλιθιότητα της αγροτικής ζωής. Όπως εξάρτησε την ύπαιθρο από την πόλη, έτσι εξάρτησε τις βάρβαρες και τις μισοβάρβαρες χώρες από τις πολιτισμένες, τους αγροτικούς λαούς από τους αστικούς λαούς, την Ανατολή από τη Δύση.

Η αστική τάξη όλο και περισσότερο καταργεί τον κατακερματισμό των μέσων παραγωγής, της ιδιοκτησίας και του πληθυσμού. Συσσώρευσε τον πληθυσμό, συγκεντροποίησε τα μέσα παραγωγής και συγκέντρωσε την ιδιοκτησία σε λιγοστά χέρια. Η αναγκαία συνέπεια ήταν ο πολιτικός συγκεντρωτισμός. Ανεξάρτητες επαρχίες με διαφορετικά συμφέροντα, νόμους, κυβερνήσεις και δασμούς, και που συνδέονταν μεταξύ τους σχεδόν μονάχα με σχέσεις συμμαχίας, συσπειρώθηκαν σε ένα έθνος, μία κυβέρνηση, ένα νόμο, ένα εθνικό ταξικό συμφέρον, μια τελωνειακή ζώνη.

Η αστική τάξη μέσα στη μόλις εκατόχρονη ταξική κυριαρχία της δημιούργησε παραγωγικές δυνάμεις πιο μαζικές και πιο κολοσσιαίες από ο,τι όλες μαζί οι περασμένες γενιές. Υποταγή των δυνάμεων της φύσης, μηχανές, εφαρμογή της χημείας στη βιομηχανία και τη γεωργία, ατμοπλοΐα, σιδηρόδρομοι, ηλεκτρικοί τηλέγραφοι, εκχέρσωση ολόκληρων ηπείρων, διαρρύθμιση των ποταμών σε πλωτούς, ολόκληροι πληθυσμοί που ξεπετιούνται απ' τη γη-ποιός άλλος προηγούμενος αιώνας θα μπορούσε να υποπτευθεί πως στους κόλπους της κοινωνής εργασίας λαγοκοιμόνταν τέτοιες παραγωγικές δυνάμεις;

Είδαμε, λοιπόν: τα μέσα παραγωγής και συγκοινωνίας που πάνω στη βάση τους διαμορφώθηκε η αστική τάξη, δημιουργήθηκαν στη φεουδαρχική κοινωνία. Σε μια ορισμένη βαθμίδα ανάπτυξης αυτών των μέσων παραγωγής και συγκοινωνίας, οι συνθήκες μέσα στις οποίες παρήγε και αντάλλασσε η φεουδαρχική κοινωνία, η φεουδαρχική οργάνωση της γεωργίας και της μανιφακτούρας, με μια λέξη οι φεουδαρχικές σχέσεις ιδιοκτησίας, δεν ανταποκρίνονταν πια στις αναπτυγμένες κιόλας παραγωγικές δυνάμεις. Εμπόδιζαν την παραγωγή αντί να την προωθούν. Μεταβλήθηκαν σε ισάριθμα δεσμά. Έπρεπε να σπάσουν, έσπασαν.

Στη θέση τους μπήκε ο ελεύθερος συναγωνισμός, με μια ανάλογη κοινωνική και πολιτική συγκρότηση, με την οικονομική και πολιτική κυριαρχία της αστικής τάξης.

Μπρος στα μάτια μας συντελείται μια παρόμοια κίνηση. Οι αστικές σχέσεις παραγωγής και ανταλλαγής, οι αστικές σχέσεις ιδιοκτησίας, η σύγχρονη αστική κοινωνία, που δημιούργησε τόσο ισχυρά μέσα παραγωγής και ανταλλαγής, μοιάζει με το μάγο εκείνο που δεν καταφέρνει πια να κυριαρχήσει πάνω στις καταχθόνιες δυνάμεις που ο ίδιος κάλεσε. Εδώ και δεκάδες χρόνια, η ιστορία της βιομηχανίας και του εμπορίου δεν είναι τίποτε άλλο παρά η ιστορία της εξέγερσης των σύγχρονων παραγωγικών δυνάμεων ενάντια στις σύγχρονες σχέσεις παραγωγής, ενάντια στις σχέσεις ιδιοκτησίας, που αποτελούν τους όρους ύπαρξης της αστικής τάξης και της κυριαρχίας της. Αρκεί ν' αναφέρουμε τις εμπορικές κρίσεις που με την περιοδική τους επανάληψη όλο και πιο απειλητικά αμφισβητούν την υπόσταση ολόκληρης της αστικής κοινωνίας. Στις εμπορικές κρίσεις καταστρέφεται τακτικά ένα μεγάλο μέρος όχι μονάχα των έτοιμων προϊόντων, αλλά ακόμα και των παραγωγικών δυνάμεων που ήδη είχαν δημιουργηθεί. Στις κρίσεις ξεσπά μια κοινωνική επιδημία που σε κάθε άλλη προηγούμενη εποχή θα φαινόταν σαν παραλογισμός, η επιδημία της υπερπαραγωγής. Η κοινωνία ξαφνικά βρίσκεται πάλι πίσω σε κατάσταση στιγμιαίας βαρβαρότητας. Θα 'λεγε κανείς ότι ένας λιμός, ένας γενικός καταστροφικός πόλεμος της έκοψε όλα τα μέσα ύπαρξης. H βιομηχανία, το εμπόριο φαίνονται εκμηδενισμένα. Και γιατί; Γιατί η κοινωνία έχει πάρα πολύ πολιτισμό, πάρα πολλά μέσα ύπαρξης, πάρα πολλή βιομηχανία, πάρα πολύ εμπόριο. Οι παραγωγικές δυνάμεις που διαθέτει δεν χρησιμεύουν πια για την προώθηση του αστικού πολιτισμού και των αστικών σχέσεων ιδιοκτησίας. Αντίθετα, έγιναν πάρα πολύ μεγάλες γι' αυτές τις σχέσεις, εμποδίζονται από αυτές. Και κάθε φορά που οι παραγωγικές δυνάμεις ξεπερνούν το εμπόδιο αυτό, φέρνουν σε αναταραχή ολόκληρη την αστική κοινωνία, απειλούν την ύπαρξη της αστικής ιδιοκτησίας. Οι αστικές σχέσεις έγιναν πάρα πολύ στενές για να περιλάβουν τα πλούτη που δημιουργήθηκαν απ' αυτές. Πώς ξεπερνά η αστική τάξη τις κρίσεις; από τη μια μεριά καταστρέφοντας αναγκαστικά μάζες από παραγωγικές δυνάμεις. Από την άλλη, κατακτώντας καινούργιες αγορές και εκμεταλλευόμενη πιο βαθιά τις παλιές. Πώς, λοιπόν; Προετοιμάζοντας πιο ολόπλευρες και πιο τεράστιες κρίσεις και ελαττώνοντας τα μέσα για να προλαβαίνει τις κρίσεις.

Τα όπλα που χρησιμοποίησε η αστική τάξη για ν' ανατρέψει τη φεουδαρχία στρέφονται τώρα ενάντια στην ίδια την αστική τάξη.

Όμως η αστική τάξη δεν σφυρηλάτησε μονάχα τα όπλα που της φέρνουν το θάνατο. Δημιούργησε και τους ανθρώπους που θα χειριστούν αυτά τα όπλα, τους σύγχρονους εργάτες, τους προλετάριους.

Στο βαθμό που αναπτύσσεται η αστική τάξη, δηλαδή το κεφάλαιο, στον ίδιο βαθμό αναπτύσσεται και το προλεταριάτο, η τάξη των σύγχρονων εργατών που ζουν μονάχα τόσο, όσο βρίσκουν δουλειά, και που βρίσκουν τόσο δουλειά, όσο η δουλειά τους αυξάνει το κεφάλαιο. Αυτοί οι εργάτες που είναι αναγκασμένοι να πουλιούνται κομματάκι-κομματάκι, είναι ένα εμπόρευμα όπως κάθε άλλο εμπορικό είδος, και γι' αυτό είναι εκτεθειμένοι σ' όλες τις εναλλαγές τον συναγωνισμού, σε όλες τις διακυμάνσεις της αγοράς.

Με την επέκταση των μηχανών και με τον καταμερισμό της εργασίας, η δουλειά των προλετάριων έχασε κάθε ανεξάρτητο χαρακτήρα, και μαζί κάθε θέλγητρο για τον εργάτη. Ο εργάτης γίνεται ένα απλό εξάρτημα της μηχανής απ' το οποίο ζητούν μονάχα τον πιο απλό, τον πιο μονότονο χειρισμό, αυτόν που μπορεί να μαθευτεί πιο εύκολα. Γι' αυτό, τα έξοδα που στοιχίζει ο εργάτης περιορίζονται σχεδόν μονάχα στα μέσα ύπαρξης που χρειάζεται για τη συντήρησή του και για τη διαιώνιση του γένους του.

Η τιμή όμως ενός εμπορεύματος, επομένως και της εργασίας[7], είναι ίση με το κόστος της παραγωγής. Στο βαθμό επομένως που αυξάνει η αποκρουστικότητα της δουλειάς, πέφτει και ο μισθός. Ακόμα περισσότερο, στο βαθμό που αυξάνουν οι μηχανικές εγκαταστάσεις και ο καταμερισμός της εργασίας, στον ίδιο βαθμό αυξάνει και η μάζα της εργασίας[8], είτε με την αύξηση των ωρών εργασίας, είτε με την αύξηση της εργασίας που ζητούν απ' αυτόν σε ένα δοσμένο χρονικό διάστημα, είτε με την επιτάχυνση της κίνησης των μηχανών κλπ.

Η σύγχρονη βιομηχανία μετέτρεψε το μικρό εργαστήρι του πατριαρχικού μάστορα στο μεγάλο εργοστάσιο του βιομήχανου καπιταλιστή. Οι εργατικές μάζες, στριμωγμένες στα εργοστάσια, οργανώνονται στρατιωτικά. Τους βάζουν σαν απλούς στρατιώτες της βιομηχανίας κάτω από την επίβλεψη μιας ολόκληρης ιεραρχίας από υπαξιωματικούς και αξιωματικούς. Δεν είναι μονάχα σκλάβοι της αστικής τάξης, του αστικού κράτους, αλλά κάθε μέρα, κάθε ώρα, υποδουλώνονται από τις μηχανές, από τον αρχιεργάτη και πριν απ' όλα από τον ίδιο τον αστό εργοστασιάρχη. Όσο πιο πολύ o δεσποτισμός αυτός διακηρύχνει ανοιχτά σαν σκοπό του το κέρδος, τόσο πιο μικροπρεπής, πιο μισητός, πιο εξοργιστικός γίνεται.

Όσο πιο λίγη μαστοριά και δύναμη απαιτεί η χειρωνακτική εργασία, δηλαδή όσο πιο πολύ εξελίσσεται η σύγχρονη βιομηχανία, τόσο πιο πολύ η δουλειά των ανδρών εκτοπίζεται από τη δουλειά των γυναικών και των παιδιών. Οι διακρίσεις ηλικίας και φύλου δεν έχουν πια κοινωνική σημασία για την εργατική τάξη. Δεν υπάρχουν πια παρά εργαλεία δουλειάς που η τιμή τους ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία και το φύλο.

Όταν συμπληρωθεί η εκμετάλλευση του εργάτη από τον εργοστασιάρχη ως το σημείο εκείνο που ο εργάτης να έχει εισπράξει το μισθό του σε χρήμα, τότε πέφτουν πάνω του τα άλλα τμήματα της αστικής τάξης: ο σπιτονοικοκύρης, ο μπακάλης, ο ενεχυροδανειστής κλπ.

Οι πρώην μεσαίες τάξεις, οι μικροί βιομήχανοι, έμποροι και εισοδηματίες, οι βιοτέχνες και αγρότες, όλες αυτές οι τάξεις κατρακυλούν στο προλεταριάτο, από τη μια γιατί το μικρό τους κεφάλαιο δεν φτάνει για την επιχείρηση της μεγάλης βιομηχανίας και υποκύπτει στο συναγωνισμό με τους μεγαλύτερους καπιταλιστές, κι από την άλλη, γιατί νέοι τρόποι παραγωγής υποβιβάζουν τη σημασία της επαγγελματικής τους δεξιοτεχνίας. Έτσι το προλεταριάτο στρατολογείται από όλες τις τάξεις του πληθυσμού.

Το προλεταριάτο περνάει από διάφορα στάδια ανάπτυξης. Η πάλη του ενάντια στην αστική τάξη αρχίζει από τη μέρα που αρχίζει να υπάρχει.

Στην αρχή παλεύουν οι μεμονωμένοι εργάτες, ύστερα οι εργάτες ενός εργοστασίου, μετά οι εργάτες ενός κλάδου σε κάποιο μέρος ενάντια στο μεμονωμένο αστό που τους εκμεταλλεύεται άμεσα. Στρέφουν τις επιθέσεις τους όχι μονάχα ενάντια στις αστικές σχέσεις παραγωγής, τις στρέφουν ενάντια στα ίδια τα εργαλεία παραγωγής. Καταστρέφουν τα ξένα ανταγωνιστικά εμπορεύματα, σπάνε τις μηχανές, καίνε τα εργοστάσια και προσπαθούν να κατακτήσουν ξανά τη χαμένη θέση του μεσαιωνικού εργάτη.

Σ' αυτό το στάδιο, οι εργάτες αποτελούν μια μάζα διασκορπισμένη σ' όλη τη χώρα και κατακερματισμένη από το συναγωνισμό. Η μαζική συσπείρωση των εργατών δεν είναι ακόμα η συνέπεια της δικής τους συνένωσης, αλλά η συνέπεια της συνένωσης της αστικής τάξης που, για να πετύχει τους δικούς της πολιτικούς σκοπούς, είναι υποχρεωμένη να βάλει σε κίνηση ολόκληρο το προλεταριάτο και έχει για την ώρα τη δύναμη να το κάνει αυτό. Σ' αυτό το στάδιο, επομένως, οι προλετάριοι δεν καταπολεμούν ακόμα τους δικούς τους εχθρούς, αλλά τους εχθρούς των εχθρών τους, τα υπολείμματα της απόλυτης μοναρχίας, τους γαιοκτήμονες, τους μη βιομήχανους αστούς, τους μικροαστούς. Έτσι, όλη η ιστορική κίνηση είναι συγκεντρωμένη στα χέρια της αστικής τάξης. Κάθε νίκη που κερδίζεται μ' αυτόν τον τρόπο είναι νίκη της αστικής τάξης.

Με την ανάπτυξη της βιομηχανίας, όμως, το προλεταριάτο δεν πληθαίνει μονάχα, αλλά και συσπειρώνεται σε μεγαλύτερες μάζες, η δύναμή του μεγαλώνει και τη δύναμή του αυτή τη νιώθει περισσότερο. Τα συμφέροντα, οι συνθήκες ζωής του προλεταριάτου εξισώνονται όσο πάει και περισσότερο από το γεγονός ότι η μηχανή σβήνει όλο και πιο πολύ τις διακρίσεις στη δουλειά και πιέζει σχεδόν παντού το μεροκάματο σ' ένα εξίσου χαμηλό επίπεδο. Ο αυξανόμενος συναγωνισμός των αστών ανάμεσά τους και οι εμπορικές κρίσεις που προκαλεί ο συναγωνισμός αυτός, κάνουν το μισθό των εργατών όλο και πιο ασταθή. Η αδιάκοπη, όσο και πιο γρήγορη τελειοποίηση της μηχανής κάνει τη θέση τους όλο και πιο επισφαλή. Οι συγκρούσεις ανάμεσα στο μεμονωμένο εργάτη και στο μεμονωμένο αστό παίρνουν όλο και περισσότερο το χαρακτήρα συγκρούσεων ανάμεσα σε δύο τάξεις. Οι εργάτες αρχίζουν έτσι να συγκροτούν συνασπισμούς[9] ενάντια στους αστούς. Συνασπίζονται για να υπερασπίσουν το μισθό της εργασίας τους. Ιδρύουν ακόμα και μόνιμες ενώσεις για να εξασφαλίσουν τα μέσα στην περίπτωση ενδεχόμενων ανταρσιών. Εδώ κι εκεί η πάλη ξεσπάει με τη μορφή εξεγέρσεων.

Από καιρό σε καιρό οι εργάτες νικούν, αλλά η νίκη τους είναι παροδική. Το πραγματικό αποτέλεσμα των αγώνων τους δεν είναι η άμεση επιτυχία, αλλά η συνένωση των εργατών που ολοένα επεκτείνεται. Η ενότητα αυτή προωθείται από τα αναπτυσσόμενα μέσα συγκοινωνίας που παράγονται από τη μεγάλη βιομηχανία και που συνδέουν μεταξύ τους τους εργάτες από διάφορα μέρη. Και φτάνει μονάχα να συνδεθούν μεταξύ τους για να συνενωθούν οι πολλοί τοπικοί αγώνες, που έχουν παντού τον ίδιο χαρακτήρα, σε μια εθνική πάλη, μια ταξική πάλη. Κάθε ταξικός αγώνας όμως είναι πολιτικός αγώνας. Και την ένωση, που οι αστοί του μεσαίωνα με τους καρόδρομούς του χρειάστηκαν αιώνες για να την πραγματοποιήσουν, οι σύγχρονοι προλετάριοι την πραγματοποιούν με τους σιδηρόδρομους μέσα σε λίγα χρόνια.

Αυτή η οργάνωση των προλετάριων σε τάξη και επομένως σε πολιτικό κόμμα, διασπάται πάλι κάθε στιγμή από το συναγωνισμό που υπάρχει ανάμεσα στους ίδιους τους εργάτες. Ξαναγεννιέται, όμως, πάντα, όλο και πιο δυνατή, πιο στέρεη, πιο ισχυρή. Επωφελείται από τις διασπάσεις μέσα στην ίδια την αστική τάξη και επιβάλλει έτσι την αναγνώριση με νομοθετική μορφή ορισμένων συμφερόντων των εργατών. Έτσι επέβαλε το νόμο για το δεκάωρο στην Αγγλία.

Γενικά, οι συγκρούσεις μέσα στην παλιά κοινωνία ευνοούν με πολλούς τρόπους την πορεία ανάπτυξης του προλεταριάτου. Η αστική τάξη βρίσκεται σε κατάσταση αδιάκοπου αγώνα: πρώτα, ενάντια στην αριστοκρατία. Αργότερα, ενάντια στα τμήματα εκείνα της ίδιας της αστικής τάξης που τα συμφέροντά τους έρχονται σε αντίθεση με την πρόοδο της βιομηχανίας. Και πάντα, ενάντια στην αστική τάξη όλων των άλλων χωρών. Σε όλους αυτούς τους αγώνες, είναι υποχρεωμένη να κάνει έκκληση στο προλεταριάτο, να ζητάει τη βοήθειά του και να το τραβάει έτσι στην πολιτική κίνηση. Έτσι, η ίδια η αστική τάξη προμηθεύει στους προλετάριους τα δικά της στοιχεία μόρφωσης[10], δηλαδή τα όπλα ενάντια στον ίδιο τον εαυτό της.

Ακόμα, όπως είδαμε, με την πρόοδο της βιομηχανίας ολόκληρα συστατικά μέρη της κυρίαρχης τάξης κατρακυλούν στο προλεταριάτο ή, τουλάχιστον, βλέπουν να απειλούνται οι όροι της ζωής τους. Κι αυτά φέρνουν στο προλεταριάτο πολλά στοιχεία μόρφωσης[11].

Τέλος, σε περιόδους που ο ταξικός αγώνας πλησιάζει στη λύση του, η πορεία διάλυσης μέσα στην κυρίαρχη τάξη, μέσα σ' όλη την παλιά κοινωνία, παίρνει ένα χαρακτήρα τόσο σφοδρό, τόσο χτυπητό, που ένα μικρό τμήμα της κυρίαρχης τάξης αποσπάται απ' αυτήν και προσχωρεί στην επαναστατική τάξη, την τάξη που κρατά στα χέρια της το μέλλον. Όπως παλιά, επομένως, ένα μέρος των ευγενών πέρασε στην αστική τάξη, έτσι και τώρα ένα τμήμα της αστικής τάξης περνάει στο προλεταριάτο, και ειδικά ένα τμήμα από τους αστούς ιδεολόγους που κατάφεραν να ανυψωθούν ως τη θεωρητική κατανόηση όλης της ιστορικής κίνησης.

Απ' όλες τις τάξεις που σήμερα βρίσκονται αντιμέτωπες με την αστική τάξη, μόνο το προλεταριάτο είναι τάξη αληθινά επαναστατική. Οι υπόλοιπες τάξεις χάνονται κι εξαφανίζονται από τη μεγάλη βιομηχανία, ενώ το προλεταριάτο είναι το πιο χαρακτηριστικό προϊόν της.

Οι μεσαίες τάξεις, ο μικρός βιομήχανος, ο μικρέμπορας, o βιοτέχνης, ο αγρότης, όλοι αυτοί πολεμούν την αστική τάξη για να διατηρήσουν την ύπαρξή τους σαν μεσαίες τάξεις και να σωθούν απ' τον αφανισμό. Δεν είναι λοιπόν επαναστατικές αλλά συντηρητικές. Κάτι παραπάνω, είναι αντιδραστικές, γιατί ζητούν να στρέψουν προς τα πίσω τον τροχό της ιστορίας. Αν είναι επαναστατικές, είναι σχετικά με το επικείμενο πέρασμά τους στο προλεταριάτο, και τότε δεν υπερασπίζουν τα σημερινά, αλλά τα μελλοντικά τους συμφέροντα, εγκαταλείπουν τη δική τους άποψη για να πάνε με την άποψη του προλεταριάτου.

Το λούμπεν προλεταριάτο[12], αυτό το παθητικό προϊόν σαπίλας των πιο χαμηλών στρωμάτων της παλιάς κοινωνίας, παρασέρνεται εδώ κι εκεί στο κίνημα από την προλεταριακή επανάσταση, όμως απ' τις συνθήκες της ζωής του είναι πάντα πρόθυμο να πουληθεί για αντιδραστικές ενέργειες.

Οι όροι ύπαρξης της παλιάς κοινωνίας έχουν πια εκμηδενιστεί μέσα στις συνθήκες ύπαρξης του προλεταριάτου. O προλετάριος δεν έχει ιδιοκτησία. Οι σχέσεις του με τη γυναίκα του και με τα παιδιά δεν έχουν πια τίποτα το κοινό με τις σχέσεις της αστικής οικογένειας. Η σύγχρονη βιομηχανική εργασία, η σύγχρονη υποδούλωση στο κεφάλαιο, που είναι ίδια στην Αγγλία και τη Γαλλία, στην Αμερική και τη Γερμανία, αφαίρεσε από τον προλετάριο κάθε εθνικό χαρακτήρα. Οι νόμοι, η ηθική, η θρησκεία είναι γι' αυτόν τόσες αστικές προλήψεις, όσα αστικά συμφέροντα κρύβονται πίσω τους.

Όλες οι προηγούμενες τάξεις που έπαιρναν την εξουσία προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν τη θέση που κατέκτησαν, υποτάσσοντας όλη την κοινωνία στους όρους του δικού τους τρόπου ιδιοποίησης. Οι προλετάριοι μπορούν να κατακτήσουν τις κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις μονάχα καταργώντας τον ως σήμερα δικό τους τρόπο ιδιοποίησης και επομένως όλο τον ως τώρα τρόπο ιδιοποίησης. Οι προλετάριοι δεν έχουν τίποτα δικό τους να εξασφαλίσουν, έχουν όμως να καταστρέψουν κάθε ως τώρα ατομική ασφάλεια και ατομική εξασφάλιση.

Όλα τα προηγούμενα κινήματα ήταν κινήματα της μειοψηφίας ή προς όφελος μιας μειοψηφίας. Το προλεταριακό κίνημα είναι το αυτοτελές κίνημα της τεράστιας πλειοψηφίας προς όφελος της τεράστιας πλειοψηφίας. Το προλεταριάτο, το κατώτερο στρώμα της σημερινής κοινωνίας, δεν μπορεί να σηκωθεί, δεν μπορεί ν' ανυψωθεί χωρίς να τιναχτεί στον αέρα όλο το εποικοδόμημα των στρωμάτων που αποτελούν την επίσημη κοινωνία.

Η πάλη του προλεταριάτου ενάντια στην αστική τάξη, αν όχι στο περιεχόμενο, στη μορφή είναι κατ' αρχήν εθνική. Φυσικά, το προλεταριάτο κάθε χώρας πρέπει να ξεμπερδέψει πριν απ' όλα με τη δική του αστική τάξη.

Χαράζοντας τις γενικές φάσεις της εξέλιξης τον προλεταριάτου, παρακολουθήσαμε το λίγο-πολύ καλυμμένο εμφύλιο πόλεμο μέσα στην υπάρχουσα κοινωνία, ως το σημείο που o πόλεμος αυτός ξεσπάει σε ανοιχτή επανάσταση και το προλεταριάτο θεμελιώνει την κυριαρχία του με τη βίαιη ανατροπή της αστικής τάξης.

Όπως είδαμε, όλες οι προηγούμενες κοινωνίες στηρίζονταν στην αντίθεση ανάμεσα σε τάξεις που καταπιέζουν και σε τάξεις που καταπιέζονται. Για να μπορεί όμως κανείς να καταπιέζει μια τάξη, πρέπει να εξασφαλίσει στην τάξη αυτή τέτοιους όρους ύπαρξης, που να της δίνουν τη δυνατότητα να ζει τουλάχιστον τη ζωή του σκλάβου. Ο δουλοπάροικος στην εποχή της φεουδαρχίας κατάφερε ν' ανέβει με τη δουλειά του και να γίνει μέλος της κοινότητας, όπως και o μικροαστός κατάφερε να γίνει αστός κάτω από το ζυγό του φεουδαρχικού απολυταρχισμού. Αντίθετα, ο σύγχρονος εργάτης, αντί ν' ανυψώνεται με την πρόοδο της βιομηχανίας, βυθίζεται όλο και πιο χαμηλά, πιο κάτω ακόμα κι από τις συνθήκες ζωής της ίδιας του της τάξης. Ο εργάτης πέφτει στην αθλιότητα και η μαζική αθλιότητα αυξάνει ακόμα πιο γρήγορα από τον πληθυσμό και τον πλούτο. Έτσι γίνεται φανερό ότι η αστική τάξη είναι ανίκανη να παραμείνει άλλο κυρίαρχη τάξη της κοινωνίας και να επιβάλει στην κοινωνία σαν ρυθμιστικό νόμο τους όρους ύπαρξης της τάξης της. Είναι ανίκανη να κυριαρχεί γιατί είναι ανίκανη να εξασφαλίσει στο σκλάβο της την ύπαρξη, ακόμα και μέσα στη σκλαβιά του, γιατί είναι υποχρεωμένη να τον ρίξει ως την κατάσταση που θα χρειάζεται να τον τρέφει αυτή αντί να τρέφεται η ίδια απ΄' αυτόν. Η κοινωνία δεν μπορεί πια να ζήσει κάτω από την κυριαρχία της αστικής τάξης, δηλαδή η ύπαρξη της αστικής τάξης δεν συμβιβάζεται άλλο με την κοινωνία.

Ο ουσιαστικός όρος για την ύπαρξη και την κυριαρχία της αστικής τάξης είναι η συσσώρευση του πλούτου στα χέρια ιδιωτών, ο σχηματισμός και η αύξηση του κεφαλαίου. H προϋπόθεση του κεφαλαίου είναι η μισθωτή εργασία. Η μισθωτή εργασία στηρίζεται αποκλειστικά στο συναγωνισμό ανάμεσα στους ίδιους τους εργάτες. Η πρόοδος της βιομηχανίας, που η αστική τάξη είναι ο άβουλος και παθητικός της φορέας, βάζει στη θέση της απομόνωσης των εργατών μέσα από το συναγωνισμό την επαναστατική τους συνένωση μέσα από την οργάνωση. Έτσι, με την ανάπτυξη της μεγάλης βιομηχανίας αφαιρείται κάτω από τα πόδια της αστικής τάξης το ίδιο το έδαφος που πάνω στη βάση του παράγει και ιδιοποιείται τα προϊόντα. Πριν απ' όλα, η αστική τάξη παράγει τους ίδιους τους νεκροθάφτες της. Η πτώση της και η νίκη του προλεταριάτου είναι το ίδιο αναπόφευκτα.


------------------------------------

Σημειώσεις

1) Με τη λέξη αστική τάξη εννοούμε την τάξη των σύγχρονων καπιταλιστών που είναι κάτοχοι των κοινωνικών μέσων παραγωγής και που εκμεταλλεύονται μισθωτή εργασία. Με τη λέξη προλεταριάτο εννοούμε την τάξη των σύγχρονων μισθωτών εργατών που, επειδή δεν κατέχουν καθόλου δικά τους μέσα παραγωγής, είναι αναγκασμένοι να πουλούν την εργατική τους δύναμη για να μπορούν να ζήσουν. (Σημείωση του Ένγκελς στην αγγλική έκδοση του 1888).

2) Ή, ακριβέστερα, η γραφτή ιστορία. Το 1847 η προϊστορία της κοινωνίας, η κοινωνική οργάνωση που είχε προηγηθεί από κάθε γραφτή ιστορία, ήταν ακόμα σχεδόν άγνωστη. Τότε ο Χάξτχάουζεν ανακάλυψε την κοινή ιδιοκτησία της γης στη Ρωσία. Ο Μάουρερ απέδειξε ότι η κοινή ιδιοκτησία της γης αποτελεί την κοινωνική βάση απ' όπου προήλθαν ιστορικά όλες οι γερμανικές φυλές. Ύστερα ανακάλυψαν σιγά-σιγά ότι οι αγροτικές κοινότητες με την κοινή κατοχή της γης αποτελούσαν την πρωταρχική μορφή της κοινωνίας απ' τις Ινδίες ως την Ιρλανδία. Τέλος, η εσωτερική οργάνωση αυτής της πρωτόγονης κομμουνιστικής κοινωνίας αποκαλύφθηκε στην τυπική της μορφή με την ανακάλυψη του Μόργκαν που επιστέγασε όλο το έργο για την αληθινή φύση του γένους και τη θέση του μέσα στη φυλή. Με τη διάλυση αυτών των πρωταρχικών κοινοτήτων, αρχίζει ο χωρισμός της κοινωνίας σε ξεχωριστές και τελικά ανταγωνιζόμενες τάξεις. (Σημείωση του Ένγκελς στην αγγλική έκδοση του 1888 και στη γερμανική του 1890). Προσπάθησα να παρακολουθήσω την πορεία αυτής της διάλυσης στην Καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους, δεύτερη έκδοση, Στουτγάρδη 1886. (Σημείωση του Ένγκελς στην αγγλική έκδοση του 1888).

3) Μάστορας των συντεχνιών-πρόκειται για μέλος της συντεχνίας που έχει όλα τα δικαιώματα, για μάστορα μέσα στη συντεχνία κι όχι για τον γεροντότερο μέσα σ' αυτήν. (Σημείωση του Ένγκελς στην αγγλική έκδοση του 1888).

4) Στην έκδοση του 1888 ύστερα από τη λέξη "πρόοδο" μπήκαν οι λέξεις "αυτής της τάξης" (σημ. Γερμ. σύντ.).

5) "Κοινότητες" λέγονταν οι πόλεις που δημιουργήθηκαν στη Γαλλία, ακόμα πριν να μπορέσουν να αποσπάσουν από τους φεουδάρχες αφέντες και τους μαστόρους τοπική αυτοδιοίκηση και πολιτικά δικαιώματα σαν "τρίτη τάξη". Για να μιλήσουμε γενικά, εδώ αναφέραμε σαν χαρακτηριστική χώρα για την οικονομική εξέλιξη της αστικής τάξης την Αγγλία και για την πολιτική της εξέλιξη τη Γαλλία. (Σημείωση του Ένγκελς στην αγγλική έκδοση του 1888). Έτσι λέγαν την αστική τους κοινότητα οι κάτοικοι των πόλεων στην Ιταλία και στη Γαλλία, μόλις εξαγόραζαν ή αποσπούσαν από τους φεουδάρχες αφέντες τους τα πρώτα δικαιώματα για αυτοδιοίκηση. (Σημείωση του Ένγκελς στη γερμανική έκδοση του 1890).

6) Στην έκδοση του 1888, ύστερα από τις λέξεις "ανεξάρτητη δημοκρατία των πόλεων", μπήκαν οι λέξεις "(όπως στην Ιταλία και στη Γερμανία)" και ύστερα από τις λέξεις "τρίτη τάξη, που ήταν φόρου υποτελής στη μοναρχία", μπήκαν οι λέξεις "(όπως στη Γαλλία)" (σημ. γερμ. σύντ.).

7) Σε κατοπινά έργα τους, ο Μαρξ κι ο Ένγκελς χρησιμοποίησαν αντί του όρου "αξία της εργασίας" και "τιμή της εργασίας" τους πιο ακριβείς όρους που εισήγαγε ο Μαρξ "αξία της εργατικής δύναμης" και "τιμή της εργατικής δύναμης". Βλ. σχετικά τις επεξηγήσεις στην εισαγωγή του Ένγκελς στη νέα έκδοση του έργου του Μαρξ Μισθωτή εργασία και κεφάλαιο, Βερολίνο 1891 (σημ. γερμ. συντ.).

8) Στην έκδοση του 1888 "βάρος της εργασίας" (σημ. γερμ. συντ. ).

9) Στην έκδοση του 1888 ύστερα από τη λέξη "συνασπισμούς" προστέθηκε η λέξη "τρέιντ-γιούνιονς" (συνδικάτα) (σημ. γερμ. σύντ.).

10) Στην έκδοση του 1888 "τα δικά της πολιτικά και γενικά στοιχεία μόρφωσης" (σημ. γερμ. συντ.).

11) Στην έκδοση του 1888 "στοιχεία διαφώτισης και προόδου" (σημ. γερμ. σύντ.).

12) Κουρελοπρολεταριάτο (Lumpenproletariat), ξεπεσμένα, εξαθλιωμένα και εκφυλισμένα μικροαστικά και προλεταριακά στοιχεία (αλήτες, ζητιάνοι κλπ.) που έχασαν την ταξική τους θέση στην κοινωνία και μαζί και την ταξική τους συνείδηση (σημ. τ. μετ.).

ΠΗΓΗ ΥΛΙΚΟΥ: Αρχείο Μαρξιστών στο INTERNET

ΣΧΟΛΙΟ

Σήμερα, 160 χρόνια από την πρώτη έκδοση του Κομμουνιστικού Μανιφέστου, ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ. Οι ιστορικές συνθήκες, όπως θα έλεγαν ο Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς είναι πολύ διαφορετικές. Άραγε ποιες αλλαγές θα σημείωναν οι ίδιοι αν γνώριζαν τα σημερινά δεδομένα; Αδύνατον να απαντήσουμε!

Ξέρουμε μόνο με βεβαιότητα ότι τούτο το βιβλιαράκι έπαιξε τεράστιο ρόλο στις αλλαγές αυτές. Είναι ένα από τα πιο διαβασμένα βιβλία στον κόσμο. Ένα πραγματικό ντοκουμέντο της ιστορίας του ανθρώπου. Κι αυτό δεν αλλάζει...

Αφιέρωμα στην Κατερίνα μας